Ambtelijke brief/correspondentie. 8 februari 1939. De Directeur (waarschijnlijk van de Marktwezen of een vergelijkbare dienst in Amsterdam). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam ("Alhier"). 15/3/1 M
1

extra [handgeschreven]

VP/G.

8 Februari 1939.

Brandgevaarlykheid van
voor marktverlichting
gebruikte petroleumgas-
lantaarns.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.

In bylage dezes heb ik de eer U een krantenknipsel te doen toekomen, afkomstig uit "Het Volk" van 3 dezer. Blykens het met rood omlynde gedeelte van dit knipsel is een ernstige brand ontstaan, tengevolge van het draaien aan een verkeerd knopje van een lantaarn, die voor marktverlichting wordt gebruikt. Dergelyke lantaarns komen op alle markten voor, waar de kramen niet electrisch kunnen worden verlicht, dus op de markten Dapperstraat, Fruitplein van Waterlooplein, Zwanenburgwal, Amstelveeld, Noordermarkt, Westerstraat, Mosplein, Sumatrastraat en Jan Evertsenstraat. Ik heb de eer U beleefd in overweging te geven het advies in te winnen van Uw Ambtgenoot voor de Brandweer omtrent de vraag, of het gewenscht is ten deze op de markten nog byzondere voorschriften ter bevordering van de veiligheid te stellen.

De Directeur, * Kernboodschap: De directeur rapporteert aan de wethouder over een incident waarbij brand is ontstaan door een verkeerd bediende petroleumgas-lantaarn op een markt. Hij uit zijn bezorgdheid omdat dergelijke lantaarns op veel Amsterdamse markten worden gebruikt.
* Argumentatie: Het bewijs wordt geleverd via een bijgesloten krantenknipsel uit "Het Volk". Omdat op veel markten nog geen elektriciteit beschikbaar is voor de kramen, vormen deze lantaarns een wijdverspreid risico.
* Voorgestelde actie: Er wordt geadviseerd om overleg te plegen met de wethouder verantwoordelijk voor de Brandweer om te bepalen of er extra veiligheidsvoorschriften nodig zijn.
* Stijl en spelling: Het document is geschreven in de formele, ambtelijke stijl van de late jaren '30. Opvallend is het gebruik van de 'y' waar we nu 'ij' zouden gebruiken (bijv. byzondere, omlynde), wat typisch was voor veel typemachines en spellinggebruik uit die tijd. * Historische context: In 1939 bevond Amsterdam zich in een overgangsfase wat betreft infrastructuur. Hoewel elektriciteit steeds normaler werd, waren veel openbare markten nog afhankelijk van oudere technieken zoals petroleumgas voor de verlichting van marktkramen in de vroege ochtend of winteravonden.
* Geografie: De genoemde markten (zoals de Dapperstraat, Noordermarkt en Jan Evertsenstraat) zijn nog steeds iconische marktlocaties in Amsterdam. Het "Fruitplein van Waterlooplein" en de "Zwanenburgwal" verwijzen naar de toenmalige concentratie van markthandel in de Joodse buurt.
* Maatschappelijke rol: De krant "Het Volk" was een toonaangevend sociaaldemocratisch dagblad. Dat de overheid actie onderneemt naar aanleiding van berichtgeving in deze krant, getuigt van de invloed van de pers op het gemeentelijk beleid.
* Veiligheid: Het document illustreert de voortdurende inspanningen van het stadsbestuur om de openbare veiligheid te verbeteren in een tijd waarin technologische innovatie (elektriciteit) nog niet overal was doorgevoerd.