Archief 745
Inventaris 745-272
Pagina 123
Dossier 15
Jaar 1939
Stadsarchief

Getypte ambtelijke brief met handgeschreven kanttekeningen.

8 februari 1939. Van: De Directeur (vermoedelijk van de Marktwezen-afdeling van de gemeente Amsterdam).

Origineel

Getypte ambtelijke brief met handgeschreven kanttekeningen. 8 februari 1939. De Directeur (vermoedelijk van de Marktwezen-afdeling van de gemeente Amsterdam). [Rechtsboven, handgeschreven in blauwe inkt:] C. v. d. Laar
[Rechtsboven, getypt:] VP/G.

[Linksboven, getypt:]
15/3/1 M
1

[Midden boven, handgeschreven in blauwe inkt:] Verzonden 8/2 [vermoedelijk]

[Rechts, getypt:] 8 Februari 1939.

[Onderwerpregel links:]
Brandgevaarlykheid van
voor marktverlichting
gebruikte petroleumgas-
lantaarns.

[Adresseringsblok:]
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.

[Inhoud brief:]
In bylage dezes heb ik de eer U een krantenknipsel
te doen toekomen, afkomstig uit "Het Volk" van 3 dezer. Bly-
kens het met rood omlynde gedeelte van dit knipsel is een
ernstige brand ontstaan, tengevolge van het draaien aan een
verkeerd knopje van een lantaarn, die voor marktverlichting
wordt gebruikt. Dergelyke lantaarns komen op alle markten
voor, waar de kramen niet electrisch kunnen worden verlicht,
dus op de markten Dapperstraat, Fruitplein van Waterlooplein,
Zwanenburgwal, Amstelveid, Noordermarkt, Westerstraat, Mos-
plein, Sumatrastraat en Jan Evertsenstraat. Ik heb de eer U
beleefd in overweging te geven het advies in te winnen van
Uw Ambtgenoot voor de Brandweer omtrent de vraag, of het ge-
wenscht is ten deze op de markten nog byzondere voorschrif-
ten ter bevordering van de veiligheid te stellen.

[Ondertekening:]
De Directeur, * Taal en Spelling: Het document hanteert de destijds gebruikelijke formele ambtelijke stijl. Opvallend is het consequente gebruik van de 'y' in plaats van de 'ij' (bijv. omlynde, dergelyke, byzondere), wat kenmerkend was voor bepaalde typemachines of schrijfstijlen uit die periode.
* Inhoud: De directeur uit zijn zorgen over de brandveiligheid op Amsterdamse markten naar aanleiding van een incident dat in de krant Het Volk (een sociaaldemocratisch dagblad) werd beschreven. Een brand was ontstaan door een bedieningsfout bij een petroleumgaslantaarn.
* Geografie: De brief somt een groot aantal Amsterdamse markten op die in 1939 nog niet (volledig) waren voorzien van elektrische verlichting: Dapperstraat, Waterlooplein, Zwanenburgwal, Amstelveld (getypt als Amstelveid), Noordermarkt, Westerstraat, Mosplein, Sumatrastraat en Jan Evertsenstraat.
* Bestuurlijke procedure: De directeur adviseert de wethouder om contact op te nemen met zijn collega van de Brandweer om extra veiligheidsvoorschriften te overwegen. Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse beslommeringen van het Amsterdams gemeentebestuur kort voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Het illustreert de overgangsfase in de openbare infrastructuur: terwijl elektriciteit in gebouwen al de norm was, waren veel markten voor hun verlichting nog afhankelijk van risicovolle petroleumgassystemen.

De referentie naar Het Volk toont aan dat media-aandacht voor incidenten direct leidde tot ambtelijke actie. De brief is een typisch voorbeeld van de hiërarchische en schriftelijke communicatiecultuur binnen een grote gemeente in de jaren '30. De handgeschreven aantekening "Verzonden 8/2" bevestigt de vlotte verwerking van het schrijven op dezelfde dag als de datering.

Samenvatting

  • Taal en Spelling: Het document hanteert de destijds gebruikelijke formele ambtelijke stijl. Opvallend is het consequente gebruik van de 'y' in plaats van de 'ij' (bijv. omlynde, dergelyke, byzondere), wat kenmerkend was voor bepaalde typemachines of schrijfstijlen uit die periode.
  • Inhoud: De directeur uit zijn zorgen over de brandveiligheid op Amsterdamse markten naar aanleiding van een incident dat in de krant Het Volk (een sociaaldemocratisch dagblad) werd beschreven. Een brand was ontstaan door een bedieningsfout bij een petroleumgaslantaarn.
  • Geografie: De brief somt een groot aantal Amsterdamse markten op die in 1939 nog niet (volledig) waren voorzien van elektrische verlichting: Dapperstraat, Waterlooplein, Zwanenburgwal, Amstelveld (getypt als Amstelveid), Noordermarkt, Westerstraat, Mosplein, Sumatrastraat en Jan Evertsenstraat.
  • Bestuurlijke procedure: De directeur adviseert de wethouder om contact op te nemen met zijn collega van de Brandweer om extra veiligheidsvoorschriften te overwegen.

Historische Context

Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse beslommeringen van het Amsterdams gemeentebestuur kort voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Het illustreert de overgangsfase in de openbare infrastructuur: terwijl elektriciteit in gebouwen al de norm was, waren veel markten voor hun verlichting nog afhankelijk van risicovolle petroleumgassystemen.

De referentie naar Het Volk toont aan dat media-aandacht voor incidenten direct leidde tot ambtelijke actie. De brief is een typisch voorbeeld van de hiërarchische en schriftelijke communicatiecultuur binnen een grote gemeente in de jaren '30. De handgeschreven aantekening "Verzonden 8/2" bevestigt de vlotte verwerking van het schrijven op dezelfde dag als de datering.

Kooplieden in dit dossier 72

A. Brander Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
A. Brander Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
R. Boeyen Zwanenburgwal Ziet voorloopig van marktplaats af.
R. Boeyen Zwanenburgwal Ziet voorloopig van marktplaats af.
T. van Dalen Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven.
T. van Dalen Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven.
A. Vogel meerdere Kan op markten geen cent meer verdienen.
A. Vogel meerdere Kan op markten geen cent meer verdienen.
B.F. Reinen Uilenburg Kan wegens hooge prijzen der artikelen niet beginnen.
B.F. Reinen Uilenburg Kan wegens hooge prijzen der artikelen niet beginnen.
D.A. Mortel Waterlooplein Kan op de markt zyn brood niet verdienen.
D.A. Mortel Waterlooplein Kan op de markt zyn brood niet verdienen
D. de Rijke Waterlooplein Kan op de markt zijn brood niet verdienen.
D. de Rijke Waterlooplein Kan op de markt zijn brood niet verdienen.
David Overste Uilenburg Blijft voorlopig in steun.
D. Overste Uilenburg Blijft voorlopig in steun.
A. Hoogstraat Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
A. Hoogstraat Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
E. v.d. Bijl Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven.
E. v.d. Bijl Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven.
C.P.F. Lemke Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven-
G. Lemke ✓ Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven-
H. Brilleman Uilenburg Kan in verband met gezondheidstoestand geen plaats meer op de markt innemen.
H. Brilleman Uilenburg Kan in verband met gezondheidstoestand geen plaats meer op de markt innemen.
H. Cosman Waterlooplein Kan op markten zijn brood niet verdienen.
H. Cosman Waterlooplein Kan op markten zijn brood niet verdienen.
H.F. van Dongen Zwanenburgwal Ziet geen kans op de markt zijn brood te verdienen.
H.F. van Dongen Zwanenburgwal Ziet geen kans op de markt zijn brood te verdienen.
H.J. Vieyra Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
H.J. Vieyra Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
Alle 72 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 2