Archiefdocument
Origineel
Dinsdag 23 juli 1940 (Enkele kernartikelen en koppen)
HALIFAX ANTWOORDT: „Engeland zal den strijd voortzetten.”
Berlijn constateert: Britsche bomaanvallen voortgezet.
LONDEN, 22 Juli (D.N.B.). — In zijn radio-rede heeft Lord Halifax het beroep van den Führer op het gezond verstand als een dreigement bestempeld. Engeland ziet, zoo ging hij voort, zooals ook reeds Roosevelt en Smuts hebben gezegd, Europa als een „vrije vereeniging van onafhankelijke staten.” In alle deelen van Groot-Brittannië heerscht een onwrikbare geest van vastberadenheid.
HITLER’S VREDESAPPÈL: Berlijn wacht op de reactie van het Lagerhuis.
MAAR ALLES IS GEREED VOOR DEN AANVAL.
(Van onzen correspondent)
BERLIJN, 22 Juli. — Het is thans drie dagen geleden, dat Adolf Hitler voor den Rijksdag sprak. Thans wordt in Duitsche kringen een appèl, dat mede door de breede wijze van behandeling niet heeft nagelaten in de geheele wereld de aandacht te trekken en algemeen de vraag heeft doen rijzen, of het toch nog mogelijk zou zijn verdere verschrikkingen en verwoestingen in West-Europa te voorkomen.
Ook Estland sluit zich aan bij de Sovjet-Unie.
GRONDBEZIT IN LITAUEN EN LETLAND WORDT ONTEIGEND.
Belastingen van de boeren geannuleerd.
Ook de derde Oostzee-staat, Estland, heeft besloten zich bij de Sovjet-Unie aan te sluiten. De Kamer van Afgevaardigden, zoo meldt D.N.B. uit Reval, heeft gistermiddag een verklaring over de toetreding van de Estlandsche radenrepubliek tot de Sovjet-Unie aangenomen.
Ned. Politie vervult haar taak in vollen omvang.
's-GRAVENHAGE, 22 Juli (A. N. P.). — Van bevoegde zijde wordt het navolgende onder de aandacht gebracht: Bij een deel van het publiek en vermoedelijk ten gevolge daarvan ook bij eenige politie-functionarissen heeft — zij het ook tot heden in geringe mate — de meening post gevat dat de Nederlandsche politie grootendeels zou zijn uitgeschakeld. Niets is minder juist.
Roosevelt wil hoogere leeningen voor Latijnsch Amerika.
Verhooging van maximum-limiet tot 700 millioen.
WASHINGTON, 22 Juli. (D.N.B.) — In een speciale boodschap heeft Roosevelt vandaag het Congres verzocht, het thans geldende maximum van de door de Ex- en Importbank te verstrekken leeningen „in het belang van een betere ondersteuning van de Latijnsch-Amerikaansche buren der Ver. Staten” met 500 millioen tot 700 millioen dollar te verhoogen. Dit document is een representatief voorbeeld van de Nederlandse pers onder het regime van de Gleichschaltung (gelijkschakeling) tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hoewel de krant nog haar eigen naam voert, is de inhoud strikt gecontroleerd door de Duitse bezetter.
- Brongebruik: Bijna alle buitenlandse berichten worden toegeschreven aan het D.N.B. (Deutsches Nachrichtenbüro), het officiële persbureau van nazi-Duitsland. Dit garandeert dat het nieuws vanuit een Duits perspectief wordt gepresenteerd.
- Framing van de vijand: In de berichtgeving over de Britse reactie wordt benadrukt dat Engeland "burgers treft" met bomaanvallen. Dit dient om de morele superioriteit van Duitsland te onderbouwen en de komende aanval op Engeland (de Slag om Engeland) te rechtvaardigen als een noodzakelijke reactie op Britse "onredelijkheid".
- Collaboratie-elementen: Het artikel over de Nederlandse politie ("Ned. Politie vervult haar taak in vollen omvang") is een duidelijke poging om de bevolking te manen tot gehoorzaamheid aan de bestaande machtsstructuren, die nu onder Duits toezicht staan.
- Internationale context: De krant bericht over de annexatie van de Baltische staten door de Sovjet-Unie. Hoewel Duitsland en de Sovjet-Unie op dat moment nog een niet-aanvalspact hadden (Molotov-Ribbentroppact), is de toon feitelijk en zakelijk, passend bij de toenmalige diplomatieke verhoudingen. Op het moment van publicatie (23 juli 1940) bevindt Nederland zich in de derde maand van de bezetting. De strijd in West-Europa is gestreden na de val van Frankrijk in juni 1940. Adolf Hitler had op 19 juli 1940 een "vredesvoorstel" gedaan aan het Verenigd Koninkrijk in een toespraak in de Kroll-opera te Berlijn.
De hoofdmeldpunten op deze voorpagina zijn de reactie op dat voorstel. De Britse minister van Buitenlandse Zaken, Lord Halifax, wees het aanbod op 22 juli formeel af via de BBC-radio, met de verklaring dat Engeland niet zou stoppen voordat de vrijheid van Europa was hersteld. Dit krantenbericht markeert dus het definitieve einde van de diplomatieke fase en de overgang naar de militaire confrontatie in de lucht (de Battle of Britain), die in de zomer en herfst van 1940 zijn hoogtepunt zou bereiken.
Daarnaast weerspiegelen de advertenties (zoals voor Hotel Polen en Corner House) en de beursberichten het dagelijkse leven dat, ondanks de oorlog en de beginnende bezetting, in eerste instantie nog een schijn van normaliteit trachtte te behouden. N.Z. Voorburgwal Politie