Verslag/Rapport van de controleur van de Centrale Markt te Amsterdam.
Origineel
Verslag/Rapport van de controleur van de Centrale Markt te Amsterdam. 11 juli 1940. Bedrijfschef van het Marktwezen, Amsterdam. [Typegeschreven tekst, beginnend halverwege een zin:]
te hebben mogen verstoppen, om zoodoende clandestien hunne werk-
zaamheden op de Centrale Markt te verrichten.- Zij hadden Dinsdag-
avond j.l. aan Gebrs. Habermehl om toestemming verzocht, die er
direct mede accoord gingen. Legitimatiekaarten voor de Centrale Markt
bezitten zij niet.-
Duyser had in 1936 een kooperskaart voor de Centrale Markt gehad,
nadien niet meer, daar hij zijn handel in Naarden van Habermehl koopt.
Aangezien Duyser en Wiegers op het Marktterrein liepen, heb ik beide
personen een proces-verbaal terzake overtreding van Art. 461, W.v.Sr.
aangezegd en beide personen van het Marktterrein verwijderd.-
De toegangskaarten van de gebroeders Habermehl heb ik ingehouden,
deze gaan hierbij.-
[Aan de linkerzijde onderaan:]
Aan den Heer Bedrijfschef
van het Marktwezen:
Uit de administratie van het
kaartenkantoor bleek mij nog,
dat D.M. Habermehl reeds eerder
strafbare feiten heeft gepleegd,
en wel:
No. 46 25/4/'35
Te vroeg Centrale Markt betreden.
Met toegangskaart geknoeid.
(Berisping als straf)
Gezien:
[Handgeschreven handtekening/paraaf in rode inkt, onleesbaar]
[Aan de rechterzijde onderaan:]
Amsterdam, 11 Juli 1940.
De Contrôleur,
[Handgeschreven handtekening:] P.C. Postema.
[Handgeschreven aantekeningen in het midden en rechtsonder over de tekst heen:]
[Schuin geschreven in potlood:] Stel voor D.M. Habermehl 3 dagen uit te sluiten. 13/7 [paraaf] Jb
[Onderaan in inkt:]
1/ Duyser + Wiegers p.v.b.
[Daarboven in rode inkt:] 17/23/3 en 17/23/2
2/ Zowel D.M. als G.A. Habermehl
3 d. uitsluiten, m.i. Wo. Do. Vr. , 17, 18, 19 juli.
[Paraaf, mogelijk W.L.]
--- Het document is een ambtelijk rapport betreffende een handhavingsactie op de Centrale Markt in Amsterdam. De kern van de zaak is dat twee personen, Duyser en Wiegers, zonder de vereiste legitimatiekaarten "clandestien" werkzaamheden verrichtten op de markt. Zij werden hierbij gefaciliteerd door de gebroeders Habermehl.
De controleur, P.C. Postema, heeft direct opgetreden door:
1. Een proces-verbaal aan te zeggen op basis van Artikel 461 van het Wetboek van Strafrecht (verboden toegang).
2. De overtreders van het terrein te verwijderen.
3. De toegangskaarten van de medeplichtige gebroeders Habermehl in te nemen.
Bijzonder is de vermelding van een eerdere overtreding door D.M. Habermehl uit 1935, wat duidt op een dossieropbouw om strengere straffen te rechtvaardigen. Uit de handgeschreven kanttekeningen blijkt de voorgestelde sanctie: een uitsluiting van de markt voor drie specifieke dagen (woensdag 17 t/m vrijdag 19 juli 1940) voor beide broers Habermehl.
--- Dit document dateert van 11 juli 1940, slechts twee maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de bezetting al een feit was, functioneerde het Nederlandse ambtenarenapparaat en het lokale marktsysteem in Amsterdam (de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat) op dat moment nog grotendeels volgens de bestaande vooroorlogse reglementen.
De Centrale Markt was essentieel voor de voedselvoorziening van de stad. Toegang was streng gereguleerd via een systeem van kaarten (kooperskaarten, legitimatiekaarten). Clandestiene handel of werkzaamheden werden gezien als een verstoring van de geordende distributie en economie, wat de strenge reactie en de verwijzing naar het Wetboek van Strafrecht verklaart. Het document geeft een inkijkje in de dagelijkse administratieve afhandeling van marktgerelateerde overtredingen in een tijd van toenemende schaarste en controle.