Proces-verbaal (ambtelijk verslag van een overtreding). 25 augustus 1940. [Links boven:]
PRO-JUSTITIA

[Midden boven, handgeschreven:]
77/39/117.

[Rechts boven:]
Artikel 461 Wetboek van Strafrecht.

MARKTWEZEN TE AMSTERDAM
No. Politie [niet ingevuld]

[Links, blauwe stempel:]
Gezien
[Handtekening/Paraaf]

Proces-verbaal

Ik, ondergetekende, Christiaan Frederik Eggelte
Ambtenaar bij het Marktwezen te Amsterdam, tevens onbezoldigd veldwachter, verklaar het navolgende :
Op den 25en Augustus 1940, des ~~na~~ voor middags te ongeveer 7 uur 30 minuten bevond ik mij, in uniform gekleed ~~in burger gekleed~~ op het terrein van de Centrale Markt, aan de Jan van Galenstraat te Amsterdam (W) en constateerde, dat een persoon aldaar liep, terwijl ik het vermoeden had, dat hij uit geenerlei hoofde daartoe bevoegd was.

Bedoeld terrein is door kanalen en hekwerken geheel van de openbare wegen afgesloten en op verschillende plaatsen bij toegangen in die hekwerken en aan den waterkant zijn borden aangebracht met het duidelijk leesbare opschrift : ,,Verboden Toegang", ,,art. 461 Wetb. van Strafrecht".

Ik hield bedoelde persoon staande en verklaarde hij desgevraagd niet uit eenigerlei hoofde bevoegd te zijn, om op den grond van de Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat te Amsterdam te loopen. Hij was niet in het bezit van een legitimatiekaart met daarbij behoorend geldig betalingsbewijs, die recht van toegang geeft tot de Centrale Markt. Deze kaarten worden door den Directeur van het Marktwezen op een door belanghebbende gedaan verzoek afgegeven.

Desgevraagd gaf hij op genaamd te zijn :
GERARDUS MOESAARD,
geboren te Amsterdam, den 14en September 1920
wonende Govert Flinckstraat 122 I te Amsterdam-Zuid.
van beroep koopman

Ik zegde hem dit Proces-verbaal aan.
Hiervan op mijn ambts eed ~~belofte~~ opgemaakt dit Proces-verbaal te Amsterdam, 1940

[Rechts onder:]
De Ambtenaar voornoemd,
[Handtekening: C.F. Eggelte]

[Links onder:]
GEZIEN :
De Commissaris van Politie
in de 2e Sectie :

[Voettekst:]
Model C.M. 38-250-3-'39-138 [Rechts:] Z. O. Z.

--- Dit document is een standaard voorgedrukt proces-verbaal dat werd gebruikt door het Amsterdamse Marktwezen om overtredingen van artikel 461 van het Wetboek van Strafrecht (huisvredebreuk/verboden toegang) vast te leggen.

De kern van de overtreding is dat de heer Moesaard, een 19-jarige koopman uit de Pijp (Govert Flinckstraat), zich op het afgesloten terrein van de Centrale Markt bevond zonder de verplichte legitimatiekaart en het bijbehorende betalingsbewijs. De verbalisant, Eggelte, was in uniform en hield de man om 07:30 uur 's ochtends aan. Opmerkelijk is dat er specifiek wordt vermeld dat het terrein duidelijk is afgezet met hekken en water, en dat er borden met de waarschuwing "Verboden Toegang" staan; dit zijn juridische vereisten om een veroordeling onder artikel 461 WvS mogelijk te maken.

--- * Tijdsbeeld: Het document dateert van 25 augustus 1940. Nederland was op dat moment ruim drie maanden bezet door nazi-Duitsland. Hoewel het een Nederlands document is, vonden dergelijke controles plaats in een tijd waarin de voedseldistributie steeds strakker gereguleerd werd.
* De Centrale Markt: Gelegen aan de Jan van Galenstraat, dit was de spil van de Amsterdamse voedselvoorziening. Toegang was strikt voorbehouden aan erkende handelaren met de juiste papieren om zwarte handel en diefstal tegen te gaan.
* De Verdachte: Gerardus Moesaard wordt omschreven als 'koopman'. In de crisistijd en vroege bezettingsjaren probeerden veel kleine zelfstandigen of werklozen partijen goederen te bemachtigen buiten de officiële kanalen om, wat vaak leidde tot dergelijke overtredingen van de marktreglementen.
* Ambtenaar Marktwezen: Het Marktwezen had eigen beambten die vaak ook de status van onbezoldigd veldwachter hadden, waardoor zij opsporingsbevoegdheid hadden op het marktterrein. C.F. Eggelte Marktwezen (Ambtenaar) Marktwezen en (Ambtenaar) Marktwezen Politie