Ambtelijke brief/memorandum. 30 september 1940. De Directeur van de Centrale Markt (Amsterdam). extra

vP/G.

77/40/4 M
n 2

30 September 1940.

Straf kooper Centrale Markt.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.

Als bylage I heb ik de eer U hierby een afschrift te doen toekomen van een op 24 September jl. door den contrôleur Felthuis van myn dienst opgemaakt rapport, waaruit blykt, dat H.M. Cornelisse, 2e Nassaustraat 20, wien als kooper toegang is verleend tot de Centrale Markt, zich aldaar op 24 September jl. heeft schuldig gemaakt aan diefstal van 2 bakken tomaten en 2 kisten spercieboonen ten nadeele van de N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten "Amsterdam". Terzake van dit feit is Cornelisse voornoemd door my gestraft met ontneming van het recht van toegang tot de Centrale Markt voor den tyd van veertien dagen, namelyk van 30 September tot en met 13 October a.s. Na het plegen van dezen diefstal heeft Cornelisse zeer veel berouw betoond en op zyn aandringen heeft de Directeur der voornoemde naamlooze vennootschap zyn aanvankelyke aangifte van dit misdryf ingetrokken, zoodat geen proces-verbaal zal worden opgemaakt. Als bylage II leg ik over een afschrift van een door Cornelisse op 26 September jl. aan my gerichten brief, waaruit blykt, dat hy in zeer moeilyke omstandigheden verkeert.

Mynerzyds bestaat geen bezwaar, indien, in dit byzondere geval, in aansluiting op de door my gegeven straf thans verder met een voorwaardelyke straf van byvoorbeeld zes maanden wordt volstaan. Ik geef U beleefd in overweging wel te willen bevorderen, dat dienovereenkomstig door Burgemeester en Wethouders wordt besloten, zulks ingevolge artikel 35 van het Reglement op de Centrale Markt.

De Directeur, Het document betreft een interne correspondentie binnen de gemeente Amsterdam over een tuchtmaatregel. Een geregistreerd koper op de Centrale Markt, de heer H.M. Cornelisse, is betrapt op het stelen van groenten (tomaten en sperziebonen).

De directeur van de markt heeft Cornelisse een onmiddellijke schorsing van veertien dagen opgelegd. Opvallend is de coulante houding die wordt voorgesteld: hoewel er sprake is van diefstal, is de aangifte ingetrokken door de gedupeerde partij (de Veiling) vanwege het berouw van de dader en zijn "moeilijke omstandigheden". De directeur adviseert de wethouder om het bij deze tijdelijke ontzegging en een voorwaardelijke straf te laten, in plaats van zwaardere juridische stappen.

De tekst is getypt op een schrijfmachine en hanteert de toen gebruikelijke ambtelijke spelling (bijv. "byzondere", "moeilyke"). De afkorting "jl." staat voor 'jongstleden' en "a.s." voor 'aanstaande'. Dit document is gedateerd op 30 september 1940, slechts enkele maanden na de Duitse inval in Nederland (mei 1940). De Centrale Markt in Amsterdam (het huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was cruciaal voor de voedseldistributie in de stad.

In deze vroege fase van de bezetting begon de schaarste aan voedsel toe te nemen en werden distributieregels strenger. Diefstal op de markt werd daarom hoog opgenomen, omdat het de officiële voedselvoorziening ondermijnde. De "moeilijke omstandigheden" waarover gesproken wordt, kunnen wijzen op de economische nood waarin veel Amsterdammers destijds verkeerden. Het document geeft een inkijkje in hoe de marktmeester en het stadsbestuur probeerden een balans te vinden tussen strenge handhaving van de marktreglementen en menselijke consideratie in oorlogstijd.