Proces-verbaal (Model C.M. 38-250-3-'39-138) PRO-JUSTITIA
MARKTWEZEN TE AMSTERDAM
Artikel 461 Wetboek van Strafrecht.
No. Politie 77/54/1 M 1940

Proces-verbaal

Ik, ondergetekende, Jacob Frans Gerrit van den Hoek
Ambtenaar bij het Marktwezen te Amsterdam, tevens onbezoldigd veldwachter, verklaar het navolgende:
Op zestien November 1940, des voormiddags te ongeveer negen uur ---- minuten bevond ik mij, ~~in burger gekleed~~ in uniform gekleed op het terrein van de Centrale Markt, aan de Jan van Galenstraat te Amsterdam (W) en constateerde, dat een persoon aldaar liep, terwijl ik het vermoeden had, dat hij uit geenerlei hoofde daartoe bevoegd was.
Bedoeld terrein is door kanalen en hekwerken geheel van de openbare wegen afgesloten en op verschillende plaatsen bij toegangen in die hekwerken en aan den waterkant zijn borden aangebracht met het duidelijk leesbare opschrift: „Verboden Toegang", „art. 461 Wetb. van Strafrecht".
Ik hield bedoelde persoon staande en verklaarde hij desgevraagd niet uit eenigerlei hoofde bevoegd te zijn, om op den grond van de Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat te Amsterdam te loopen. Hij was niet in het bezit van een geldig toegangsbewijs. Deze toegangsbewijzen worden door den directeur van het Marktwezen op aanvraag aan belanghebbenden verstrekt.

Desgevraagd gaf hij op genaamd te zijn:
JOHANNES JACOBUS FISSCHER
geboren te Brummen, den 2 April 1918
wonende van Kinsbergenstraat 17 II te Amsterdam West.
van beroep schilder

Ik zegde hem dit Proces-verbaal aan.
Hiervan op mijn ambts-~~belofte~~ eed opgemaakt dit Proces-verbaal te Amsterdam, 26 November 1940.

De Ambtenaar voornoemd,
(getekend) J.F.G. v/d Hoek

GEZIEN:
De Commissaris van Politie
in de 2e Sectie:

Model C.M. 38-250-3-'39-138 Z. O. Z.

--- * Juridische grondslag: Het proces-verbaal betreft een overtreding van Artikel 461 van het Wetboek van Strafrecht, wat staat voor het zich bevinden op andermans grond waarvan de toegang op een voor de betrokkene blijkbare wijze is ontzegd (huisvredebreuk op open erf).
* Functionaris: De verbalisant, Jacob Frans Gerrit van den Hoek, combineert zijn functie als ambtenaar bij het Marktwezen met die van 'onbezoldigd veldwachter', wat hem de opsporingsbevoegdheid geeft op het terrein van de markt.
* Taalgebruik: Het document is opgesteld in de formele ambtelijke stijl van die tijd, inclusief de verouderde naamvalsvormen ("den", "geenerlei", "voornoemd").
* Correcties: Op het voorgedrukte formulier zijn handmatige keuzes gemaakt: "voor"middag is aangekruist, "in burger gekleed" is doorgehaald (hij was dus in uniform) en de eedsvorm is verkozen boven de belofte.

--- * Historische periode: Dit document dateert van november 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel het een standaard politierapport lijkt voor een kleine overtreding, was de controle op distributiecentra zoals de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam) tijdens de oorlog zeer streng om diefstal en zwarte handel te voorkomen.
* Locatie: De Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat was de belangrijkste plek voor de groothandel in levensmiddelen voor Amsterdam. Het was een afgesloten terrein dat enkel toegankelijk was voor houders van een specifiek toegangsbewijs.
* Persoon: De verdachte, Johannes Jacobus Fisscher, was een 22-jarige schilder uit de Van Kinsbergenstraat. Uit het document blijkt niet wat zijn motief was om op het terrein te zijn, maar het ontbreken van een toegangsbewijs maakte zijn aanwezigheid strafbaar. Marktwezen Politie