Ambtelijke brief/nota. Dienst aangeduid met "v/HG." (mogelijk Marktwezen). [Handgeschreven rechtsboven:] ten. hr. de Boer.

v/HG.

81/12/1, M.

[Handgeschreven in het midden:] Verzonden 19/12 - '39.

18 December 1939.

Assistentie en vervanging
van marktkooplieden.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Ten vervolge op mijn rapport d.d. 8 December 1938 (No. 81/12/2 M.) heb ik de eer U te berichten, dat de inspecteur van mijn dienst een onderzoek heeft ingesteld naar de moeilijkheden, die zich bij de assistentie en vervanging van marktkooplieden kunnen voordoen, in verband met het feit, dat echtgenooten soms ieder een plaats hebben op verschillende markten of tezamen marktplaatsen bezetten. Als resultaat van dit onderzoek, dat veel tijd heeft gevergd, heb ik de eer U in bijlage dezes een staat te doen toekomen, waarin de gegevens zijn verwerkt betreffende de wijze, waarop echtparen hier ter stede marktplaatsen bezetten.

Daar mag worden aangenomen, dat hier ter stede rond 2000 marktkooplieden werkzaam zijn en bovenbedoelde staat melding maakt van 581 echtparen, [rood onderstreept:] blijkt dat ongeveer 30% van de marktkooplieden belang hebben bij de bepaling van artikel 18 van het Reglement op de Markten, luidende: "Echtgenooten mogen samen of om beurten van de plaats, die aan één hunner is toegewezen, gebruik maken." [einde onderstreping] Zooals ik U in mijn in den aanhef genoemd rapport d.d. 8 December 1938 berichtte, adviseert de Commissie van Advies voor de Markten de bedoelde Reglementsbepaling te handhaven, waarmede ik mij ten volle vereenig. In de nota, behoorende bij het meergenoemde rapport d.d. 8 December 1938 werd voorts onder andere als algemeene regel voorge- Deze brief vormt een ambtelijk verslag over de reglementering van de markthandel, specifiek gericht op de rol van echtparen. De kernpunten zijn:

• Onderzoek: Er is een langdurig onderzoek gedaan door de inspectie naar de praktische uitvoering van assistentie en vervanging op de markten.
• Statistiek: Uit de cijfers blijkt de grote omvang van de markthandel in de betreffende stad (circa 2000 kooplieden). Een aanzienlijk deel hiervan (ongeveer 30%, zijnde 581 echtparen) exploiteert de marktplaats als koppel.
• Regelgeving: De brief citeert Artikel 18 van het Reglement op de Markten, dat echtgenoten toestaat om samen of beurtelings een toegewezen plaats te gebruiken.
• Beleidsadvies: De schrijver en de 'Commissie van Advies voor de Markten' pleiten unaniem voor het behoud van deze regeling. De rode onderstreping in de tekst benadrukt de relevantie van deze groep en de specifieke reglementsbepaling voor de wethouder. Het document dateert van december 1939. Nederland bevond zich op dat moment in de periode van de 'Grebbe-linie' mobilisatie en de 'Sitzkrieg'; de Tweede Wereldoorlog was in Europa begonnen, maar Nederland was nog neutraal. De economische omstandigheden waren echter al gespannen.

Markthandel was in deze tijd een vitale sector voor de voedselvoorziening van de stedelijke bevolking en een belangrijke bron van zelfstandige arbeid. Het feit dat 30% van de kooplieden als echtpaar werkte, onderstreept het karakter van de markthandel als familiebedrijf. De wethouder voor Levensmiddelen was verantwoordelijk voor een soepele distributie en verkoop van goederen, wat de ambtelijke aandacht voor deze reglementen verklaart. De genoemde aantallen (2000 kooplieden) duiden zeer waarschijnlijk op de gemeente Amsterdam, die destijds de grootste en meest gereguleerde markten van Nederland kende.