Officieel rapport / ambtelijke correspondentie. 7 april 1940 (met een referentie naar 10 april 1940 bovenaan). Directeur van het Marktwezen (vermoedelijk gericht aan de Wethouder voor de Levensmiddelen). Behoort bij brief no. 82/3/1 M. d.d. 10 April 1940 aan den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen van den Directeur van het Marktwezen.

Rapport inzake luchtbescherming en de openingsuren der
Centrale Markt.

Amsterdam, 7 April 1940.

Den Heer Directeur
van het Marktwezen,

   In het Reglement op de "Centrale Markt" zijn de openingsuren voor die markt vastgesteld als volgt:

Januari en Februari vanaf 6.30 uur v.m. Zaterdags vanaf 5.30 uur v.m.
Maart en April " 6.-- uur v.m. " " 5.30 uur v.m.
Mei t/m September " 5.30 uur v.m. " " 5.-- uur v.m.
October en November " 6.-- uur v.m. " " 5.30 uur v.m.
December " 6.30 uur v.m. " " 5.30 uur v.m.
Bij deze openingsuren vindt de handel gedurende 7 maanden per jaar geheel of gedeeltelijk plaats bij kunstlicht.
Het behoeft geen betoog, dat aangezien het marktterrein verlicht wordt door ± 225 lichtmasten en -armen met lampen van 300 tot 1000 kaars lichtsterkte, dit terrein een gemakkelijk te vinden doelwit voor vijandelijke vliegers zou zijn, gesteld dat de verlichting niet reeds bij voorbaat in oorlogstijd blijvend moet worden gedoogd.
Aangezien het marktterrein tijdens de marktturen bevolkt is met duizenden menschen, zou, indien een vliegeraanval plaats vindt, waarbij plotseling al het kunstlicht gedoofd moet worden, een ramp door verwarring onvermijdelijk zijn.
Om genoemd gevaar te verkleinen zag ik gaarne, dat U de hierna te noemen openingsuren van de Centrale Markt besprak met den handel en aandrong op invoering daarvan.
Januari en Februari vanaf 8.-- uur v.m. ook des Zaterdags.
Maart en April " 7.-- " " " " "
Mei t/m September " 6.-- " " " " "
October en November " 7.-- " " " " "
December " 8.-- " " " " "
In afwijking van het bovenstaande moet, in geval van werkelijk intredend luchtgevaar, de opening van de Centrale Markt in de maanden December, Januari en Februari vastgesteld worden op 9 uur v.m.; in plaats van op 8 uur v.m.
Bij invoering van deze openingsuren geschiedt de handel bij daglicht. Ontsteking van het kunstlicht is dan tijdens de markturen niet noodig.
Bij een vliegeraanval buiten de markturen, kan, indien niet reeds blijvende verduistering is voorgeschreven, de nachtverlichting van de markt met één handgreep uitgeschakeld worden en is het marktterrein volslagen duister. Dit document is een beleidsvoorstel om de openingstijden van de Centrale Markt in Amsterdam te verschuiven naar een later tijdstip in de ochtend. De voornaamste reden is de passieve luchtbescherming.

De kernpunten van de analyse zijn:
1. Licht als risicofactor: Het marktterrein wordt verlicht door 225 sterke lampen (300 tot 1000 kaars). De auteur stelt dat dit een baken vormt voor vijandelijke vliegtuigen.
2. Veiligheid van burgers: De combinatie van duizenden aanwezige mensen en het plotseling moeten doven van lichten bij een aanval zou leiden tot paniek en chaos ("een ramp door verwarring").
3. Operationele oplossing: Door de markt later te openen (tussen 6:00 en 8:00 uur in plaats van 5:00 en 6:30 uur), kan de handel volledig bij daglicht plaatsvinden, waardoor kunstlicht overbodig wordt.
4. Noodmaatregelen: Er wordt een specifiek protocol voorgesteld voor extreme dreiging in de wintermaanden (opening pas om 9:00 uur) en er wordt melding gemaakt van een centrale schakelaar om alle terreinverlichting in één keer te doven. Het document dateert van 7 april 1940, exact één maand voor de Duitse inval in Nederland (10 mei 1940). Het bevindt zich in de periode van de Mobilisatie.

Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was, hield men serieus rekening met een luchtoorlog. In heel Nederland werden voorbereidingen getroffen door de Luchtbeschermingsdienst (LBD). De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was een vitaal onderdeel van de voedselvoorziening van de stad. De kwetsbaarheid van dergelijke logistieke knooppunten was een groot punt van zorg.

De tekst illustreert de overgang van een vredessituatie naar een staat van verhoogde paraatheid, waarbij economische efficiëntie (vroeg handelen) moet wijken voor veiligheid en verduisteringsvoorschriften.