Verslag van een vergadering (waarschijnlijk gemeentelijke commissie of marktraad). -2-

~~gunning niet het artikel fruit vermelden, doch wel lompen en visch,~~
~~welke venters dus des Zondags de Ventverordening overtraden.~~ Daarbij
komt, dat op die markt ook leurders en handelaren buiten Amsterdam
als verkoopers optreden (van de ± 25 grossiers aldaar zyn een twintig-
tal inderdaad gevestigd op de Centrale Markt). Op de hier bedoelde
markt, die des Zondags in de vroege morgenuren van 6 tot 8 wordt
gehouden, wordt noch van de zyde van de politie, noch van de zyde van
Marktwezen contrôle uitgeoefend. Het fruit, dat er wordt verkocht,
passeert grootendeels de Centrale Markt niet. Dit fruit wordt namelyk
in hoofdzaak eerst des Zaterdagmiddags gekocht, voornamelyk op de
veilingen te Beverwyk (aardbeien) en in de Betuwe (kersen en pruimen).
Per auto arriveert ~~het~~ fruit des avonds laat op het Waterlooplein,
waar het wordt neergezet en bewaakt tot de markt in de vroege morgen-
uren begint. Slechts voor een klein gedeelte is dit fruit afkomstig
van wat onverkocht is overgebleven op de ~~Zaterdagmiddagmarkt~~ op de Cen- [marge: Zaterdag]
trale Markt of uit het koelhuis op de Centrale Markt.
Er is wel enkele malen door belanghebbenden op aangedrongen, om de
Zondagochtendmarkt op het Waterlooplein te verbieden en daarvoor in de
plaats te stellen een Zondagochtendmarkt op de Centrale Markt. Dan
zou immers de noodige contrôle mogelyk zyn. Overwegingen van ~~Zondags-~~ [marge: principiële]
~~aard~~ hebben zich daartegen altyd verzet. Spreker acht het dan ook te
beter, dat de hier bedoelde Zondagochtendmarkt wordt ~~verplaatst naar~~ [marge: gehouden op de Centrale Markt en dat deze zal worden gehouden]
~~de Centrale Markt en dat deze zal worden gehouden~~ op Zaterdagavond,
byvoorbeeld van 6 tot ~~11~~ 12 uur n.m.
De Heer Dykstra zegt, dat de groothandel in principe tegen het houden van een Zon-
dagochtendmarkt op de Centrale Markt is. Spreker wyst erop, dat de [marge: l er rekening mee houdend]
grossiers Zaterdagsmorgens hun fruit op de Centrale Markt niet kwyt
raken, omdat de koopers ~~zeggen~~ weten, dat zy ~~hetzelfde~~ fruit kunnen koopen
des Zondagsmorgens op het Waterlooplein.
De heer Barends vraagt in de eerste plaats of het venten mèt aardbeien op Zondag is
geoorloofd en of daarby geroepen mag worden.
De Voorzitter beantwoordt deze vragen bevestigend.
De heer Barends vervolgt met erop te wyzen, dat de hier bedoelde markt in hoofdzaak
betrekking heeft op de aardbeien. Spreker wyst erop, dat des Maandags-
morgens op de Centrale Markt geen aardbeien te koop worden aangeboden.
Dit brengt een groot bezwaar voor de winkeliers met zich mede, daar
des Maandags de prys der aardbeien veel duurder is dan de prys op
Zondag. Dit wekt een verkeerde indruk by het publiek. Spreker acht
het gewenscht, dat de hier bedoelde Zondagochtendmarkt op het Water-
looplein wordt verboden. De aardbeien, die hier tot nu toe worden
aangevoerd, kunnen ~~dan~~ des Zaterdagmiddags in het koelhuis worden
opgeslagen. Dit is van groot belang voor de winkeliers. Deze kunnen
dan des Maandagsmorgens hun aardbeien op de Centrale Markt koopen.
Dit beteekent tevens een compensatie voor de grossiers, die thans
des Zondagsmorgens op het Waterlooplein hun zaken doen.
De heer Presser zegt, dat hy ~~de~~ Zaterdagavondmarkt op de Centrale van weinig [marge: Markt voor]
beteekenis acht voor den straathandel. De venters ~~moeten dan namelyk~~ hebben
~~in~~ den druksten tyd ~~van~~ hun verkoop en kunnen ~~dan~~ onmogelyk naar de
Centrale Markt gaan om handel te koopen. Opslag in het koelhuis acht
spreker in vele gevallen niet mogelyk, omdat er vaak minder sterke
aardbeien op de markt komen, die niet meer in het koelhuis kunnen
worden opgeslagen. Spreker ziet als eenige mogelykheid, dat de Zon-
dagochtendmarkt van het Waterlooplein wordt verplaatst naar de Cen-
trale Markt, eveneens op Zondagochtend.
De Voorzitter antwoordt, dat, als de Zondagsmarkt wordt verboden, de venter er ~~dan~~
op Zaterdagavond tyd voor moet nemen om zyn inkoopen te doen ~~en~~ de
practyk zal uitwyzen, dat hij dat dan ook zal doen. Spreker spreekt
tegen, dat er des Zaterdagsvonds zwakke aardbeien op de markt ver-
schynen. Deze aardbeien komen direct van de veiling en dit zyn in het Dit document is een verslag van een debat over de regulering van de fruithandel in Amsterdam, met de focus op aardbeien. De kern van de discussie is de ongewenste zondagsmarkt op het Waterlooplein.

• Problematiek: Er vindt een ongecontroleerde markt plaats op zondagochtend (6:00-8:00 uur) op het Waterlooplein. Veel fruit (vooral aardbeien uit Beverwijk en de Betuwe) omzeilt de Centrale Markt, waardoor grossiers inkomsten mislopen en er geen toezicht is door politie of de dienst Marktwezen.
• Belangentegenstellingen:
  • Grossiers (Dykstra): Willen geen zondagsmarkt op de Centrale Markt omdat het hun zaterdagochtendhandel verstoort.
  • Winkeliers (Barends): Willen dat de zondagsmarkt op het Waterlooplein verboden wordt. Zij hebben last van prijsfluctuaties (aardbeien zijn op maandag duurder dan op zondag) en willen koelhuisopslag stimuleren zodat ze op maandagochtend vers kunnen inkopen.
  • Straathandel/Venters (Presser): Presser stelt dat een zaterdagavondmarkt niet werkt voor venters, omdat zij dan zelf midden in hun drukste verkooptijd zitten. Hij pleit voor het verplaatsen van de zondagsmarkt naar de Centrale Markt (behoud van de zondag als inkoopdag).
• Voorgestelde oplossing: De voorzitter en een eerdere spreker neigen naar het verplaatsen van de markt naar de zaterdagavond (18:00-00:00 uur) op de Centrale Markt om controle mogelijk te maken. Het document dateert vermoedelijk uit de jaren '30 of late jaren '40 van de 20e eeuw (gelet op de spelling "namelyk", "mogelyk" en de vermelding van de Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat, geopend in 1934). Het weerspiegelt de voortdurende strijd in Amsterdam tussen de informele markthandel (Waterlooplein) en de officiële, gereguleerde groothandel. Ook de kwestie van de zondagsrust versus de noodzaak van de handel in bederfelijke waren (aardbeien) speelt een rol op de achtergrond. De handgeschreven correcties suggereren dat dit een conceptverslag is dat werd herzien voor de definitieve notulen. Barends vervolgt (De heer) Barends vraagt (De heer) Presser zegt (De heer) Marktwezen Politie