Notulen van een vergadering (waarschijnlijk van de Marktcommissie of een overleg met grossiers). [In de linkermarge, handgeschreven:] L ook des nachts

-4-

oorlogstyd. de Centrale Markt slechts by daglicht gehouden kan worden. Tydens den oorlog is de markt des nachts dan ook gesloten geweest; daarna is echter gedurende den zachten fruittyd geprobeerd, om de markt [doorstreept: dan] geopend te houden voor den aanvoer der producten; het gevolg hiervan is geweest, dat herhaaldelyk werd gewaarschuwd door de Duitsche en Nederlandsche autoriteiten, dat er lichtuitstraling op de markt was. Ondanks herhaalde waarschuwingen zyn er regelmatig grossiers, die in hun pakhuizen des nachts licht opsteken, teneinde hun goederen te sorteeren. Hiervoor kan echter thans door de [doorstreept: overheid] [handgeschreven: gemeente] niet langer de verantwoordelykheid worden gedragen, [doorstreept: daar er ongetwyfeld conflicten met de ... het gevolg ...]. Noodgedwongen is [handgeschreven toevoeging: de] Voorzitter er dus toe overgegaan om de markt des nachts te sluiten. Dit sluitingsuur geldt momenteel tot 4 1/2 uur v.m. Dan is het echter nog zoo donker, dat er op de Centrale Markt niet gewerkt kan worden. Spreker acht het daarom gewenscht, dat onmiddellyk aan dezen toestand een einde wordt gemaakt, door de markt in plaats van om 4 1/2 uur om 5 1/2 uur v.m. te openen [handgeschreven toevoeging: voor de grossiers].

De heer Seegers komt ter vergadering.

De heer Dykstra wyst erop, dat de grossiers 2 uur noodig hebben om hun producten te sorteeren en uit te stallen. Indien de markt dus om half zes voor grossiers open gaat, kunnen de winkeliers niet voor half acht ter markt komen. Spreker wyst erop, dat de schippers des nachts dus ook niet kunnen lossen, terwyl de schepen toch den zelfden dag weder naar de veilingen terugmoeten, om opnieuw te laden. Spreker vraagt een proef te nemen met verduisteringslampen op de achterzyde der pieren.

De Voorzitter antwoordt, dat momenteel in de lantaarns op de pieren kleine verduisteringslampjes worden aangebracht. Dit is echter beslist geen [handgeschreven: afdoende] [doorstreept: voldoende] maatregel, daar men by deze lampjes [doorstreept: ook geen hand voor oogen] kan zien. Een proef als door vorigen spreker voorgesteld, acht spreker dan ook onuitvoerbaar.

De heer Kramer zegt, dat de grossiers zeker op Dinsdag, Donderdag en Zaterdag twee uur noodig hebben voor het uitpakken en sorteeren van hun goederen; de overige dagen zou kunnen worden volstaan met 1 1/2 uur, terwyl over enkele maanden wellicht met nog korter tyd zal kunnen worden volstaan.

De heer Polak wyst erop, dat de expediteurs niet overal tegelyk kunnen lossen, zoodat er thans reeds grossiers zyn, die hun goederen pas van de expediteurs ontvangen, wanneer de markt reeds [doorstreept: aan den gang is] [handgeschreven: is begonnen].

De heer Barends wyst erop, dat het onderhavige punt voor de winkeliers een uiterst moei-lyk probleem beteekent. Reeds thans staan de wagens der winkeliers in een lange file opgesteld tot aan de Nassaukade, zoodat het den laatsten winkeliers in de ry reeds een kwartier kost, eer [handgeschreven: zij] [doorstreept: op de Centrale Markt is gearriveerd]. Spreker dringt er op aan, dat de winkeliers reeds een uur na de grossiers tot de markt zullen worden toegelaten, teneinde in de gelegenheid te worden gesteld, de wagens met fust te lossen. Spreker acht het niet juist, dat de winkeliers nog voor de poort staan te wachten, terwyl de zon reeds hoog aan den hemel staat.

De heer Seegers onderschryft de meening van den heer Barends. Spreker wyst speciaal op de moeilykheden voor de marktkooplieden, daar deze [handgeschreven toevoeging: op de markt] bovendien nog [doorstreept: gedwongen] zyn aan een bepaald uur waarop hun plaats moet zyn ingenomen.

De heer Dinkgreve wyst eveneens op bezwaren voor de tuinders. Spreker stelt voor den tyd voor uitstallen voor de grossiers thans te stellen op 1 1/2 uur en in October op 1 uur.

De heer Kramer acht 1 uur veel te kort; dan kunnen de grossiers geen markt maken.

De Voorzitter stelt na ampele discussies voor, gedurende de [handgeschreven: drie eerste] weken de uren voor de grossiers, vastgelegd [handgeschreven: op de tabel], aan te houden. De be... Dit document vormt een verslag van een logistiek en bestuurlijk conflict tijdens de bezettingsjaren in Amsterdam. De kern van het probleem is de spanning tussen de verduisteringsvoorschriften (opgelegd door de Duitse bezetter om navigatie door geallieerde bommenwerpers te bemoeilijken) en de noodzaak om de voedselvoorziening in de stad efficiënt te laten verlopen.

Belangrijke punten in de discussie:
* Veiligheid vs. Werkbaarheid: De gemeente kan de verantwoordelijkheid voor illegale verlichting door grossiers niet meer dragen vanwege dreigende sancties van de autoriteiten.
* Ketenproblematiek: De timing van de grossiers beïnvloedt de winkeliers, de schippers (aanvoer) en de tuinders. Een verschuiving van een uur heeft grote gevolgen voor de gehele logistieke keten.
* Verkeersdrukte: De referentie naar files tot aan de Nassaukade illustreert de enorme druk op de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat.
* Technische beperkingen: "Verduisteringslampjes" blijken in de praktijk onvoldoende licht te geven om bij te kunnen werken ("geen hand voor oogen"). De Centrale Markthallen in Amsterdam waren tijdens de Tweede Wereldoorlog het kloppende hart van de voedseldistributie. De bezetter hield streng toezicht op de distributie, maar de praktische uitvoering lag vaak nog bij de gemeentelijke diensten.

De tekst toont de dagelijkse worsteling van marktkooplieden en ambtenaren met de beperkingen van de oorlog. De correctie van "overheid" naar "gemeente" is interessant; het suggereert een juridische of bestuurlijke afbakening van verantwoordelijkheid. De genoemde personen (Dykstra, Kramer, Polak, Barends, Seegers, Dinkgreve) vertegenwoordigen waarschijnlijk verschillende belangenorganisaties van grossiers, winkeliers en tuinders die probeerden binnen de krappe marges van de bezettingstijd hun bedrijf uit te oefenen. Barends (De heer) Dinkgreve (De heer) Dykstra (De heer) Kramer (De heer) Polak (De heer) Seegers (De heer) Marktcommissie