Archief 745
Inventaris 745-338
Pagina 218
Dossier 48
Jaar 1940
Stadsarchief

Getypte tabel op vergelend papier met handgetrokken verticale lijnen.

Origineel

Getypte tabel op vergelend papier met handgetrokken verticale lijnen. | Datum | Zonsopgang | Volgens zomertijd | Opening markt gross. | Opening markt winkel. | Sluiting markt | Zonsondergang | Volgens zomertijd |
| :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- |
| 28 Juli 40 | 4.15 | 5.55 | 5.30 | 7.30 | 10.- | 7.56 | 9.36 |
| 4 Aug. 40 | 4.26 | 6.06 | 5.30 | 7.30 | 10.- | 7.45 | 9.25 |
| 11 " 40 | 4.37 | 6.17 | 5.30 | 7.30 | 10.- | 7.32 | 9.12 |
| 18 " 40 | 4.48 | 6.28 | 6.- | 8.- | 9.30 | 7.18 | 8.58 |
| 25 " 40 | 5.00 | 6.40 | 6.- | 8.- | 9.30 | 7.03 | 8.43 |
| 1 Sept 40 | 5.11 | 6.51 | 6.- | 8.- | 9.30 | 6.47 | 8.27 |
| 8 " 40 | 5.23 | 7.03 | 6.30 | 8.30 | 9.- | 6.30 | 8.10 |
| 15 " 40 | 5.35 | 7.15 | 6.30 | 8.30 | 9.- | 6.14 | 7.54 |
| 22 " 40 | 5.46 | 7.26 | 6.30 | 8.30 | 9.- | 5.57 | 7.37 |
| 29 " 40 | 5.58 | 7.38 | 7.- | 9.- | 8.- | 5.41 | 7.21 |
| 6 Oct. 40 | 6.10 | 7.50 | 7.- | 9.- | 8.- | 5.25 | 7.05 |
| 13 " 40 | 6.22 | 8.02 | 7.- | 9.- | 7.- | 5.09 | 6.49 |
| 20 " 40 | 6.35 | 8.15 | 7.- | 9.- | 7.- | 4.54 | 6.34 |
| 27 " 40 | 6.48 | 8.28 | 8.- | 10.- | 6.30 | 4.37 | 6.19 |
| 3 Nov. 40 | 7.01 | 8.41 | 8.- | 10.- | 6.30 | 4.26 | 6.06 |
| 10 " 40 | 7.13 | 8.53 | 8.- | 10.- | 6.30 | 4.14 | 5.54 |
| 17 " 40 | 7.26 | 9.06 | 8.30 | 10.30 | 6.- | 4.03 | 5.43 |
| 24 " 40 | 7.38 | 9.18 | 8.30 | 10.30 | 6.- | 3.55 | 5.35 |
| 1 Dec. 40 | 7.49 | 9.29 | 9.- | 11.- | 6.- | 3.49 | 5.29 |
| 8 " 40 | 7.58 | 9.38 | 9.- | 11.- | 6.- | 3.45 | 5.25 |
| 15 " 40 | 8.05 | 9.45 | 9.- | 11.- | 6.- | 3.45 | 5.25 |
| 22 " 40 | 8.10 | 9.50 | 9.- | 11.- | 6.- | 3.47 | 5.27 |
| 29 " 40 | 8.12 | 9.52 | 9.- | 11.- | 6.- | 3.52 | 5.32 | Het document bevat een nauwkeurig schema van de tijden waarop de zon opkomt en ondergaat gedurende de tweede helft van 1940. Opvallend is het verschil van exact 1 uur en 40 minuten tussen de astronomische tijden en de tijden "volgens zomertijd". De bedrijfstijden (opening en sluiting) van de "markt grossier" en de "winkel" volgen een strikt regime dat verschuift naarmate de dagen korter worden. Zo begint de markt in juli om 05:30 uur en in december pas om 09:00 uur. De sluitingstijd verschuift in diezelfde periode van 10:00 uur naar 06:00 uur (waarschijnlijk bedoeld als 18:00 uur, hoewel de notatie 6.- is). Dit document is opgesteld in het eerste jaar van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Kort na de inval in mei 1940 voerden de Duitsers de "Berlijnse tijd" (Midden-Europese Tijd) in, ter vervanging van de "Amsterdamse Tijd" die 40 minuten achterliep op Berlijn. Daarnaast werd direct de zomertijd ingesteld (+1 uur). Dit verklaart het totale verschil van 1 uur en 40 minuten in de tabel. Het aanpassen van markttijden aan het daglicht was in oorlogstijd essentieel vanwege de verduisteringsvoorschriften en mogelijke spertijden. De afkorting "gross." staat voor grossier (groothandel).

Samenvatting

Het document bevat een nauwkeurig schema van de tijden waarop de zon opkomt en ondergaat gedurende de tweede helft van 1940. Opvallend is het verschil van exact 1 uur en 40 minuten tussen de astronomische tijden en de tijden "volgens zomertijd". De bedrijfstijden (opening en sluiting) van de "markt grossier" en de "winkel" volgen een strikt regime dat verschuift naarmate de dagen korter worden. Zo begint de markt in juli om 05:30 uur en in december pas om 09:00 uur. De sluitingstijd verschuift in diezelfde periode van 10:00 uur naar 06:00 uur (waarschijnlijk bedoeld als 18:00 uur, hoewel de notatie 6.- is).

Historische Context

Dit document is opgesteld in het eerste jaar van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Kort na de inval in mei 1940 voerden de Duitsers de "Berlijnse tijd" (Midden-Europese Tijd) in, ter vervanging van de "Amsterdamse Tijd" die 40 minuten achterliep op Berlijn. Daarnaast werd direct de zomertijd ingesteld (+1 uur). Dit verklaart het totale verschil van 1 uur en 40 minuten in de tabel. Het aanpassen van markttijden aan het daglicht was in oorlogstijd essentieel vanwege de verduisteringsvoorschriften en mogelijke spertijden. De afkorting "gross." staat voor grossier (groothandel).

Gerelateerde Documenten 5