Archief 745
Inventaris 745-272
Pagina 159
Dossier 15
Jaar 1939
Stadsarchief

Archiefdocument

Origineel

[Linkerbovenhoek:] 2 /

[In de linkermarge:]
(/onder de lantaarns welke
in plaatse
dubbele lamps
hebben)

[Hoofdtekst:]
(het is wel zeker; maar hoeveel?)
Het is zeer waarschijnlijk te achten
dat verbetering (verlichting) ~~van de~~ het gemiddeld
aantal auto's dat ter markt komt
zal doen stijgen en dus de inkomsten
zal vergrooten.

Dit zal mede het geval zijn omdat
het clandestien ~~verkoopen~~ (moeilijk
te constateeren) clandestien verkoopen
van motorrijwielen, welke in de
omgeving der markt langs de Prinsesgracht
parkeeren ~~wordt~~ zal worden tegengegaan;
ervaring leert dat, zoodra ~~de~~ een
plaats op een beter verlicht gedeelte der
~~markt~~ markt vrijkomt, deze gelijk
wordt ingenomen met de motorrijwielen.
(de bedoelde)

Vraag doet zich voor of toename
markt-aanvoer zoodanig kan zijn
dat de kosten van de uitbreiding der
verlichting kunnen worden gedekt.

Door G.E.W. is in overleg met ons
plan opgemaakt houdende het plaatsen
van nog 4 lichtmasten, met ieder
2 lichtpunten, en 1 lichtmast ~~van~~
met 3 lichtpunten, alle masten
10 m hoog, de lichtpunten te voorzien
van 1000 watt lampen. Thans nog
slechts aanwezig 1 lichtmast (3 x 1000 watt)
10-meter mast.

De kosten ~~zullen bedragen f 1100.--~~
~~volgens~~
worden door G.E.W. geraamd op f 3430.-- De tekst betreft een voorstel voor het verbeteren van de openbare verlichting op een marktterrein, specifiek langs de Prinsesgracht (waarschijnlijk in Den Haag). De kern van het betoog is tweeledig:
1. Economisch: Betere verlichting zal het gemiddelde aantal auto's dat de markt bezoekt verhogen, wat direct leidt tot hogere inkomsten (zoals staangelden of parkeerbelasting).
2. Handhaving: Het moet de clandestiene (illegale) handel in motorfietsen tegengaan. De auteur merkt op dat handelaren momenteel profiteren van de duisternis om ongemerkt transacties te verrichten. Zodra een plek goed verlicht is, neemt de sociale controle toe en verschuift de dynamiek.

Het technische gedeelte van het voorstel, opgesteld in samenwerking met het Gemeente Energiebedrijf (G.E.W.), omvat de installatie van vijf nieuwe masten van 10 meter hoog met krachtige lampen van 1000 watt. De kosten hiervoor worden geschat op 3430 gulden. Het document weerspiegelt een periode (vermoedelijk de jaren '20 of '30 van de 20e eeuw) waarin de opkomst van de automobiel en de motorfiets zorgde voor nieuwe uitdagingen in de openbare ruimte en op markten. De Prinsesgracht in Den Haag was historisch een locatie voor diverse markten. De nadruk op 'clandestiene verkoop' suggereert een noodzaak voor strengere regulering en modernisering van het markttoezicht. De terminologie ("f" voor guldens, "zoodanig", "motorrijwielen") is typerend voor de Nederlandse ambtelijke stijl van voor de Tweede Wereldoorlog.

Samenvatting

De tekst betreft een voorstel voor het verbeteren van de openbare verlichting op een marktterrein, specifiek langs de Prinsesgracht (waarschijnlijk in Den Haag). De kern van het betoog is tweeledig:
1. Economisch: Betere verlichting zal het gemiddelde aantal auto's dat de markt bezoekt verhogen, wat direct leidt tot hogere inkomsten (zoals staangelden of parkeerbelasting).
2. Handhaving: Het moet de clandestiene (illegale) handel in motorfietsen tegengaan. De auteur merkt op dat handelaren momenteel profiteren van de duisternis om ongemerkt transacties te verrichten. Zodra een plek goed verlicht is, neemt de sociale controle toe en verschuift de dynamiek.

Het technische gedeelte van het voorstel, opgesteld in samenwerking met het Gemeente Energiebedrijf (G.E.W.), omvat de installatie van vijf nieuwe masten van 10 meter hoog met krachtige lampen van 1000 watt. De kosten hiervoor worden geschat op 3430 gulden.

Historische Context

Het document weerspiegelt een periode (vermoedelijk de jaren '20 of '30 van de 20e eeuw) waarin de opkomst van de automobiel en de motorfiets zorgde voor nieuwe uitdagingen in de openbare ruimte en op markten. De Prinsesgracht in Den Haag was historisch een locatie voor diverse markten. De nadruk op 'clandestiene verkoop' suggereert een noodzaak voor strengere regulering en modernisering van het markttoezicht. De terminologie ("f" voor guldens, "zoodanig", "motorrijwielen") is typerend voor de Nederlandse ambtelijke stijl van voor de Tweede Wereldoorlog.

Producten

A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Fruit): Peren A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Olie & Techniek: Machine Olie & Techniek: Motor Olie & Techniek: Olie Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 72

A. Brander Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
A. Brander Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
R. Boeyen Zwanenburgwal Ziet voorloopig van marktplaats af.
R. Boeyen Zwanenburgwal Ziet voorloopig van marktplaats af.
T. van Dalen Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven.
T. van Dalen Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven.
A. Vogel meerdere Kan op markten geen cent meer verdienen.
A. Vogel meerdere Kan op markten geen cent meer verdienen.
B.F. Reinen Uilenburg Kan wegens hooge prijzen der artikelen niet beginnen.
B.F. Reinen Uilenburg Kan wegens hooge prijzen der artikelen niet beginnen.
D.A. Mortel Waterlooplein Kan op de markt zyn brood niet verdienen.
D.A. Mortel Waterlooplein Kan op de markt zyn brood niet verdienen
D. de Rijke Waterlooplein Kan op de markt zijn brood niet verdienen.
D. de Rijke Waterlooplein Kan op de markt zijn brood niet verdienen.
David Overste Uilenburg Blijft voorlopig in steun.
D. Overste Uilenburg Blijft voorlopig in steun.
A. Hoogstraat Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
A. Hoogstraat Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
E. v.d. Bijl Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven.
E. v.d. Bijl Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven.
C.P.F. Lemke Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven-
G. Lemke ✓ Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven-
H. Brilleman Uilenburg Kan in verband met gezondheidstoestand geen plaats meer op de markt innemen.
H. Brilleman Uilenburg Kan in verband met gezondheidstoestand geen plaats meer op de markt innemen.
H. Cosman Waterlooplein Kan op markten zijn brood niet verdienen.
H. Cosman Waterlooplein Kan op markten zijn brood niet verdienen.
H.F. van Dongen Zwanenburgwal Ziet geen kans op de markt zijn brood te verdienen.
H.F. van Dongen Zwanenburgwal Ziet geen kans op de markt zijn brood te verdienen.
H.J. Vieyra Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
H.J. Vieyra Waterlooplein Aan oproeping geen gevolg gegeven.
Alle 72 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 2