Doorslag van een getypte officiële betalingsherinnering/aanmaning.
Origineel
Doorslag van een getypte officiële betalingsherinnering/aanmaning. 13 maart 1940. Den Heer S. Schelvis, Waterlooplein 56, Amsterdam-Centrum. [Rechtsboven, handgeschreven:]
M. Müller
[Midden boven:]
HG.
[Linksboven:]
85/20/2 M.
1
Letter: FZ
[Rechts:]
13 Maart 1940.
den Heer S.Schelvis,
Waterlooplein 56,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 2.
[Midden:]
Waarschuwing betaling
kramengeld.
[Rechtsonder:]
Zaterdag, 16
Maart a.s.
[Linksonder, handgeschreven notitie in potlood/inkt:]
14/3 40
per k. betaald
f 7,50 Dit document is een officiële aanmaning gericht aan de heer S. Schelvis wegens het niet tijdig betalen van het "kramengeld". Kramengeld was de verschuldigde huur of belasting die een marktkoopman aan de gemeente Amsterdam betaalde voor het gebruik van een standplaats op de openbare markt. De brief stelt een strikte deadline voor betaling op de eerstvolgende zaterdag, 16 maart 1940.
De handgeschreven notitie linksonder ("14/3 40 per k. betaald f 7,50") is van groot belang. Het geeft aan dat de ontvanger de volgende dag (14 maart) direct actie heeft ondernomen en het bedrag van 7,50 gulden "per kas" (contant) heeft voldaan. De vermelding "Wijk 2" verwijst naar de administratieve indeling van de Amsterdamse markten. Het document is gedateerd op 13 maart 1940, slechts twee maanden voor de Duitse inval in Nederland. De locatie, Waterlooplein 56, lag in het hart van de Joodse buurt van Amsterdam, waar destijds een zeer levendige dagmarkt was. De achternaam Schelvis is een bekende Joodse naam in Amsterdam; veel marktkooplieden op het Waterlooplein waren van Joodse afkomst.
Dit eenvoudige administratieve document illustreert de dagelijkse realiteit van een kleine zelfstandige in Amsterdam aan de vooravond van de oorlog. Voor Joodse Amsterdammers zoals de heer Schelvis zou het recht om op de markt te staan en handel te drijven onder de naderende bezetting spoedig aan banden worden gelegd en uiteindelijk geheel worden verboden. De nauwkeurige administratie van de gemeente Amsterdam, zoals hier te zien, zou later door de bezetter worden misbruikt voor de registratie en uitsluiting van de Joodse bevolking.