Getypte brief met handgeschreven aantekeningen. 29 april 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Marktdienst Amsterdam). De heer E. Polak, Kerkstraat 417 II, Amsterdam-C. [Rechtsboven, handgeschreven:] Zev. hr. de Kan.

[Midden boven, handgeschreven:] extra

[Links:]
DV.

90/25/2 M.

[Rechts:]
29 April 1940.

[Adressering:]
den Heer E. Polak,
Kerkstraat 417 II,
Amsterdam-C.
Wijk 4.

[Inhoud:]
Mij is gerapporteerd, dat U zich op 20 April jl. op Uw plaats op de markt Mosplein heeft laten bijstaan en vervangen door Uw twee zoons, zonder daarvoor mijn toestemming te hebben gekregen.

Ik waarschuw U hierbij ernstig dit voortaan na te laten.

[Onderaan rechts:]
De Directeur, Dit document is een officiële, disciplinaire waarschuwing aan een marktkoopman. De toon is streng en bureaucratisch. De overtreding betreft een schending van de marktverordening: de heer Polak heeft zich zonder officiële toestemming laten vervangen of helpen door zijn zoons op zijn standplaats aan het Mosplein (Amsterdam-Noord).

In die tijd waren de regels voor marktplaatsen zeer strikt; een vergunninghouder was in principe verplicht om persoonlijk op de markt aanwezig te zijn. Afwijkingen hiervan moesten vooraf worden goedgekeurd door de directie van de marktdienst. De handgeschreven aantekening "extra" bovenaan suggereert dat dit document mogelijk een kopie is of met prioriteit behandeld moest worden. De datum van de brief, 29 april 1940, is historisch saillant. Het is slechts elf dagen voor de Duitse inval in Nederland (10 mei 1940). Op het moment van schrijven verkeert Nederland nog in staat van paraatheid en neutraliteit, maar de bureaucratische controle op het openbare leven en de handel gaat onverminderd door.

De achternaam 'Polak' is een veelvoorkomende Joodse achternaam in het Amsterdam van die tijd. Hoewel deze brief een reguliere handhaving van de marktregels door de Nederlandse overheid lijkt te zijn, kregen dergelijke administratieve dossiers na de bezetting vaak een sinistere lading, omdat de bezetter deze registers gebruikte om Joodse burgers te identificeren en later uit het economische leven te weren. De markt op het Mosplein in Amsterdam-Noord was destijds een belangrijke lokale handelsplek. C.