Dienstbrief / Verklaring van vordering.
Origineel
Dienstbrief / Verklaring van vordering. 28 maart 1940. De Reserve 1e Luitenant D.J. Mellema, namens de Hoofdintendant. De Marktmeester te Amsterdam. HOOFDINTENDANT.
's-GRAVENHAGE, 28 Maart 1940
~~Koningkskade 8.~~ [doorgehaald]
Verzoeke bij beantwoording datum en nummer van dit schrijven te vermelden
No.
ONDERWERP:
BIJLAGE(N):
$N^{\text{o}} 98/6//M. 1940 \frac{1}{4}$
[Handgeschreven notitie rechtsboven:]
n.i. Gkb
1/4 40. [Paraaf]
De ondergeteekende de Res.1e Luitenant
D.J.Mellema, belast met de hooivordering voor het
leger te Noord-Holland, verklaart hiermede noodig
te hebben ten dienste van Defensie (als persplaats
voor de hooivordering te Amsterdam) een gedeelte
der Centrale Markt.
De Res.1e Luitenant D.J.Mellema,
[Signatuur: D.J. Mellema]
AAN den Marktmeester
te Amsterdam
14 Dit document is een officiële verklaring van vordering door het Nederlandse leger, kort voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland.
- Doel: De militaire autoriteiten leggen beslag op een gedeelte van de Centrale Markt in Amsterdam.
- Functie: De ruimte zal worden gebruikt als "persplaats" voor hooi. In die tijd was het Nederlandse leger nog sterk afhankelijk van paarden voor transport en artillerie, waardoor de aanvoer en verwerking (persen in balen voor transport) van hooi een cruciale logistieke operatie was.
- Gezag: De vordering wordt uitgevoerd door Reserve 1e Luitenant D.J. Mellema, die specifiek belast was met de hooivordering in de provincie Noord-Holland onder de vlag van de Hoofdintendance (de logistieke tak van de krijgsmacht).
- Administratie: Het document bevat diverse stempels en handgeschreven aantekeningen die wijzen op de ambtelijke verwerking tussen Defensie en de gemeente Amsterdam. De notitie "n.i. Gkb" duidt waarschijnlijk op een interne doorgeleiding binnen de gemeentelijke diensten (mogelijk het Gemeentelijk Keuringsbureau of een soortgelijke instantie). De datum van 28 maart 1940 is zeer significant. Nederland was op dat moment al sinds augustus 1939 gemobiliseerd vanwege de dreiging van een Europese oorlog. Hoewel Nederland neutraal probeerde te blijven, bereidde de krijgsmacht zich intensief voor op een mogelijke invasie.
De Centrale Markt in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat) was vanwege de enorme omvang en de goede bereikbaarheid (zowel per schip als per spoor) een strategisch logistiek punt. Vordering van dergelijke civiele locaties voor militaire doeleinden was in de mobilisatieperiode een veelvoorkomende praktijk onder de Vorderingswet. Minder dan twee maanden na het verzenden van deze brief, op 10 mei 1940, viel nazi-Duitsland Nederland binnen. D.J. Mellema Gemeente Amsterdam