Zakelijke brief / Accountantsverslag. Jules Bromet, Accountant, Amsterdam. JULES BROMET
ACCOUNTANT
AMSTERDAM

Aan de Directie der
N.V. Centrale Marktservice
(Centrale Marktdienstverrichting)
A M S T E R D A M .

Mijne Heeren,
Ingevolge Uw opdracht heb ik de balans en ver-
lies- en winstrekening opgemaakt over de termijn van
22 December 1939 tot en met 30 September 1940, waarvan ik
U bijgaand een exemplaar doe toekomen.
Onderstaand laat ik eenige bemerkingen omtrent
deze stukken volgen.

B A L A N S .

Kas:
Saldo ad Fl. 2123.-- stemt overeen met het be-
drag, dat het kasboek aangeeft.

Vorderingen:
Saldo Debiteuren ad Fl. 92.57 betreft op rekening
geleverde benzine, olie en dieselolie.
A.P.C. ad Fl. 200.-- betreft een vordering wegens
door de A.P.C. te vergoeden aandeel in reclamekosten.

Voorraden:
De voorraden olie en petroleum werden tegen
kostprijs op de balans opgenomen.

Benzine:
Hiervan komt op de balans geen voorraad voor,
daar deze in consignatie door de A.P.C. verstrekt wordt. Van-
daar dat aan de creditzijde van de balans een berekende schuld
aan de A.P.C. voorkomt wegens sinds de laatste meteropname
verkochte hoeveelheden. In dit document brengt accountant Jules Bromet verslag uit aan de directie van de N.V. Centrale Marktservice over de financiële status van het bedrijf gedurende de eerste tien maanden van 1940. De focus ligt op een toelichting van specifieke balansposten:

• Liquiditeit: De kaspositie is gecontroleerd en correct bevonden.
• Debiteuren: Er zijn kleine openstaande vorderingen voor geleverde brandstoffen en een specifieke vordering op de A.P.C. voor advertentiekosten.
• Voorraadbeheer: Olie en petroleum zijn eigen voorraad (gewaardeerd tegen inkoopwaarde), terwijl benzine een ander regime kent.
• Consignatie: De benzine wordt niet als bezit van het bedrijf gezien, maar wordt geleverd door de A.P.C. (American Petroleum Company). De schuld aan de leverancier wordt berekend op basis van de pomp-meterstand, wat wijst op een tankstation- of brandstofdistributie-activiteit van de N.V. Centrale Marktservice. Dit document is historisch interessant vanwege de tijdsperiode: december 1939 tot september 1940. Dit omvat de inval van nazi-Duitsland in mei 1940. Ondanks de oorlogssituatie en de beginnende schaarste aan brandstoffen, lijkt de reguliere bedrijfsvoering en verslaglegging in september 1940 nog op professionele wijze voortgezet te worden.

De afzender, Jules Bromet (1893-1944), was een bekende Joodse accountant in Amsterdam. Uit archieven (zoals het Joods Monument) blijkt dat hij en zijn gezin tijdens de Holocaust zijn weggevoerd; Jules Bromet zelf werd in 1944 in Auschwitz vermoord. Dit geeft dit schijnbaar droge zakelijke document een indringende lading als getuigenis van een productief leven dat door de bezetting bruut zou worden afgebroken.

De genoemde A.P.C. staat voor de American Petroleum Company, de voorloper van het huidige Esso (ExxonMobil) in Nederland. Het bedrijf werkte destijds veelvuldig met consignatiecontracten voor lokale distributeurs.