Brief / Verzoekschrift
Origineel
Brief / Verzoekschrift 15 november 1939 Den Heer Directeur Marktwezen, Amsterdam Stempels en aantekeningen bovenaan:
№ 15/10/1 M. 1939 16/11
Insp:
Besproken 18-11-'39 W[initialen]
uit Dir we
Amsterdam 15 November 1939.
Den Heer Directeur Marktwezen.
Van 20 October 1939 af hebben wij, G. Piesaar en A. v.d. Berg, de verzorging van het licht op de markt, Ten Katestraat naar beste weten en accuratesse uitgevoerd tegen een vergoeding van f. 6,25 per persoon en per maand, of 20 cent per dag. Ons is toegezegd dat na korten tijd een verzoek van een betere belooning zeer veel kans van slagen zou hebben, na deze toezegging hebben wij de lage vergoeding geaccepteerd.
De vele werkzaamheden die verbonden zijn aan het behoorlijk vervullen der lichtverzorging zijn van dien aard dat, door een onderzoek hieromtrent zal blijken dat een vergoeding van 20 cent per dag belachelijk is.
Ondergeteekende verzoeken beleefd een zoodanig onderzoek te doen instellen, mits dien de vergoeding te willen brengen op f. 225.- per jaar.
Gaarne Uw antwoord tegemoet ziende.
Hoogachtend,
G. B. Piesaar
A. v d Berg.
Kanttekening linksonder in ander handschrift:
Dat deze twee lieden ’t samen doen, is hun zaak. Vergoeding is f 12,50 per maand, hetgeen ruimschoots voldoende is, naar mijn meening, vooral als men denkt aan de zomermaanden, waarin het licht slechts één keer per week wordt ontstoken. 16-11-’39 mp. De brief is een formeel verzoek van twee arbeiders, Piesaar en Berg, gericht aan de Directeur van het Marktwezen in Amsterdam. Zij zijn verantwoordelijk voor de "lichtverzorging" (het aansteken en onderhouden van de verlichting) op de Ten Katemarkt.
De kernpunten van hun betoog zijn:
1. Huidige beloning: Ze verdienen f 6,25 per persoon per maand, wat neerkomt op slechts 20 cent per dag.
2. Gedane toezegging: Ze stellen dat hen bij aanvang een spoedige loonsverhoging in het vooruitzicht was gesteld.
3. Werkdruk: Ze vinden de vergoeding "belachelijk" in verhouding tot de werkzaamheden.
4. Eis: Een verhoging naar f 225,- per jaar (een aanzienlijke stijging ten opzichte van de huidige f 75,- per jaar per persoon).
De ambtelijke reactie:
De kanttekening (waarschijnlijk van een inspecteur) is afwijzend en zakelijk. De ambtenaar stelt dat de totale som van f 12,50 per maand voor de klus voldoende is en merkt op dat het werk in de zomer (wanneer het lang licht is) vrijwel niets voorstelt. Dit document dateert van november 1939, de periode van de Mobilisatie in Nederland, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De Ten Katestraat was (en is) een drukke marktbuurt in Amsterdam-West.
In deze tijd was straat- en marktverlichting vaak nog een handmatige taak, waarbij lantaarnopstekers of marktmeesters de lampen (vaak nog gas of vroege elektrische systemen met handmatige schakeling) moesten bedienen. De brief geeft een inkijkje in de arbeidsverhoudingen van die tijd: de bescheiden, bijna nederige toon van de arbeiders ("verzoeken beleefd") tegenover de nogal kille, afwijzende toon van de bureaucratie ("deze twee lieden"). De genoemde bedragen illustreren de lage lonen voor ongeschoold werk in het vooroorlogse Amsterdam.