Getypt verslag/notulen van een ambtelijke bespreking.
Origineel
Getypt verslag/notulen van een ambtelijke bespreking. Bij stapelgroente is de oplossing iets moeilijker. Goed houdbare producten alsals wortelen, uien en rapen, kunnen eveneens zonder bezwaar op de Centrale Markt in voorraad worden gehouden. Bij kool is dat echter moeilijker, zooals reeds werd verklaard. De vertegenwoordigers van den handel zullen zich omtrent deze aangelegenheid nader beraden. De bespreking omtrent dit onderwerp zal Zaterdag 9 November a.s. worden voortgezet, waarbij de handel met meer exacte gegevens en - zoo mogelijk - met een meer omlijnd voorstel terzake zal komen.
Bespreking op 6 November 1940 met den heer Smeets, Directeur van den Centralen Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening en den heer Franken, ambtenaar bij dien dienst.
Nadat de Directeur van het Marktwezen den heer Smeets op de hoogte heeft gebracht van de bespreking met den handel, die hierboven is gereleveerd, geeft de heer Broerse onderstaande cijfers inzake den aanvoer van kool en stapelgroente op de Centrale Markt in de maanden December 1939 tot en met Maart 1940.
| Soort | Dec.1939 | Jan.1940 | Febr.1940 | Maart 1940 | |
|---|---|---|---|---|---|
| Roode kool | kg. | 260.700 | 332.800 | 342.400 | 250.200 |
| Savoie kool | " | 187.500 | 276.600 | 321.100 | 353.800 |
| Groene kool | stuks | 155.700 | 101.100 | 23.100 | 600 |
| Wortelen | kg. | 403.500 | 417.300 | 423.300 | 413.100 |
| Uien | " | 267.600 | 298.000 | 357.400 | 270.900 |
| Koolrapen | " | 213.000 | 251.100 | 279.400 | 225.300 |
| Andijvie | vaten | 50 | - | 30 | 40 |
| Snijboonen | " | 10 | 10 | 130 | 30 |
| Spercieboonen | " | 10 | 20 | 60 | 30 |
| Zuurkool | " | 900 | 900 | 900 | 510 |
| Witte kool | kg. | 9.500 | 2.300 | 9.500 | 7.000 |
| Blikgroenten | " | 84.300 | 59.200 | 69.300 | 64.300 |
Uit deze cijfers blijkt, dat in de wintermaanden ongeveer 1 millioen kg. kool per maand per markt werd aangevoerd en dus werd geconsumeerd. Daarbij komt dan nog het verbruik aan uien, wortelen en vatgroente (Omtrent het verbruik aan vatgroente missen wij betrouwbare cijfers, omdat een belangrijk deel der vatgroente niet over de Centrale Markt wordt verhandeld). Indien men hier voor twee weken voorraad zou willen maken, dan moet op een hoeveelheid van 500.000 kg. gerekend worden. 500.000 kg. stapelgroente tegen een gemiddelden prijs van 7 cent per kg. kosten ƒ 35.000,-. Legt men bovendien een voorraad aan van 1.000 vaten groente à ƒ 25,- (dus voor ƒ 25.000,-), dan is voor een dergelijke voorraadvorming een bedrag van ƒ 60.000,- vereischt.
Het is billijk, dat, indien de handel voor de bedoelde voorraadvorming zorgt, de Gemeente hieraan op eenigerlei wijze bijdraagt. Dit kan geschieden, doordien de Gemeente deze voorraden financiert, of wel doordien zij even- [marge: verlies] tueel mededraagt, of een bepaald bedrag aan den handel geeft als bijdrage harerzijds. Hieromtrent zal met den handel op 9 November a.s. nader kunnen worden overlegd. In principe is men het er over eens, dat de bedoelde voorraden alleen moeten betreffen de gemakkelijk houdbare stapelgroenten, dus wortelen, uien en rapen, benevens de vatgroenten. Den handel kan dan verder worden overgelaten om voor eigen rekening en risico de koolaanvoer te verzorgen. Het document is een verslag van een overleg over de logistiek van de voedselvoorziening in oorlogstijd. De kern van het probleem is de houdbaarheid van producten: terwijl wortelen en uien makkelijk opgeslagen kunnen worden, is dat voor koolsoorten lastiger.
Opvallende punten:
* Typfout: In de eerste alinea staat "alsals", een duidelijke typefout van de oorspronkelijke auteur.
* Statistiek: De tabel geeft een gedetailleerd inzicht in de consumptiepatronen van de winter 1939-1940 (vlak voor de Duitse inval), die als referentiekader dient voor het beleid in november 1940.
* Financiering: Er wordt gezocht naar een publiek-private samenwerking. De gemeente wordt gevraagd de financiële risico's van het aanleggen van een noodvoorraad van twee weken (500.000 kg) te dekken of mee te dragen.
* Marginale notitie: Het handgeschreven woord "verlies" in de linkermarge is geplaatst ter hoogte van het woord "eventueel", wat suggereert dat de gemeente het eventuele verlies op de voorraden mee zou moeten dragen. Dit document stamt uit november 1940, de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland. De voedselvoorziening werd in deze periode strak gereguleerd door de overheid om tekorten en honger te voorkomen. De "Centralen Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening" speelde hierbij een cruciale rol.
De discussie over "stapelgroenten" (lang houdbare groenten die de basis van het dieet vormen) laat zien hoe de overheid probeerde een buffer op te bouwen. De genoemde "Centrale Markt" verwijst vrijwel zeker naar de Centrale Markthallen in Amsterdam, het distributiecentrum voor de hoofdstad. Het document illustreert de verschuiving naar een distributie-economie waarbij de vrije handel steeds meer onder toezicht en financiële garantie van de overheid (gemeente en rijk) kwam te staan.