Handgeschreven ambtelijke notitie / memo. 9 januari 1941. 9/1 - '41 pr. s. Fr. Cirkel

Bespreking met HH. Kramer,
Draisma, Broertjes kantoor
Marktwezen.
Tijdens bespreking getelefoneerd
met Mr. van 't Riet.
Deze deelt mede dat een
regeling ter verzekering van
de normale aanvoer van
kool naar de veilingen
in voorbereiding is. Mr.
Valstar in verband hiermede
thans te Berlijn (vervoer
naar Duitschland bewakingsdienst)
Deze regeling zal vermoedelijk
eerst op Maandag 20 Jan '41.
van kracht worden.
Voor de tusschenperiode
moeten de grossiers zich
wenden tot de veilingbesturen
Avenhorn, Broek op Langendijk
en Noord-Scharwoude welke
bons kunnen afgeven, waarmede
de grossiers ook bij de
koolboeren van kool kunnen
voorzien.
Dit medegedeeld aan
grossiers die zich ter zake
met veilingbesturen zullen
verstaan & mij omtrent resultaat
berichten. Het document is een verslag van een ambtelijke bespreking over de regulering van de koolhandel in oorlogstijd. De kernpunten zijn:
* Crisisbeheersing: Er wordt gewerkt aan een formele regeling om de aanvoer van kool naar de veilingen veilig te stellen. Dit duidt op haperingen in de keten of dreigende tekorten/zwarte handel.
* Duitse inmenging: De vermelding van "Mr. Valstar" die in Berlijn is voor overleg over "vervoer naar Duitschland" en de "bewakingsdienst" onderstreept de directe controle van de bezetter op de Nederlandse voedselstromen.
* Distributiesysteem: Er is sprake van een bonnensysteem ("bons") waarmee grossiers rechtstreeks bij boeren kool kunnen inkopen in afwachting van de nieuwe regeling.
* Geografie: De genoemde plaatsen (Avenhorn, Broek op Langedijk, Noord-Scharwoude) vormen de historische kern van de Nederlandse koolteelt. In januari 1941 was de Nederlandse voedselvoorziening al onderworpen aan strikte regels van de Duitse bezetter en het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd. Kool was een essentieel volksvoedsel en een belangrijk exportproduct naar Duitsland.

"Mr. Valstar" verwijst zeer waarschijnlijk naar Simon Valstar, een invloedrijke figuur in de groente- en fruitsector die tijdens de oorlog een bemiddelende rol speelde tussen de Nederlandse veilingen en de Duitse instanties. De genoemde "HH. Kramer, Draisma en Broertjes" waren vermoedelijk functionarissen van het Marktwezen of lokale veilingautoriteiten die probeerden de handel binnen legale kaders te houden terwijl de druk vanuit Duitsland toenam.