Getypte brief (doorslag op dun papier).
Origineel
Getypte brief (doorslag op dun papier). 27 juni 1941. De Directeur (naam niet vermeld). [Handgeschreven in paarse inkt:] later
[Getypt:]
VB/HG.
den Heer Administrateur der
Afdeeling Levensmiddelen,
Raadhuis,
A l h i e r .
18/15/2 N. 25 27 Juni 1941.
Ingevolge onze afspraak heb ik de eer U in bijlage dezes een 25-tal lijsten te doen toekomen, houdende de namen van losse en vaste kooplieden, die in de week van 7 - 14 Juni jl. plaatsen op de verschillende markten alhier bezetten.
De Directeur, In dit korte schrijven bevestigt een directeur de verzending van 25 lijsten aan de Administrateur van de Afdeling Levensmiddelen. Deze lijsten bevatten de namen van alle marktkooplieden (zowel met een vaste standplaats als incidentele 'losse' kooplui) die in de tweede week van juni 1941 op de lokale markten actief waren.
Het taalgebruik is formeel en ambtelijk ("heb ik de eer U... te doen toekomen"), wat typerend is voor de correspondentie tussen overheidsinstellingen in die tijd. De term "Alhier" duidt erop dat zowel de afzender als de ontvanger zich in dezelfde gemeente bevonden. Het document dateert van juni 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De "Afdeeling Levensmiddelen" speelde een cruciale rol in het distributiesysteem en het toezicht op de voedselvoorziening, die door schaarste en rantsoenering strikt gereguleerd werd.
Het verzamelen van namenlijsten van marktkooplieden was in deze periode niet louter een administratieve handeling voor marktgelden. Tijdens de bezetting werden dergelijke lijsten vaak gebruikt om toezicht te houden op de economische activiteit en om specifieke groepen te controleren of uit te sluiten. Met name in 1941 werden de maatregelen tegen Joodse burgers aangescherpt; zo werd het hen gaandeweg verboden om op openbare markten handel te drijven. Hoewel dit document de reden voor de registratie niet expliciet vermeldt, past de nauwkeurige vastlegging van namen in het beeld van de toenemende controle op de burgerbevolking en de handel door de (onder Duits toezicht staande) bureaucratie.