Archief 745
Inventaris 745-351
Pagina 60
Dossier 15
Jaar 1941
Stadsarchief

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen.

13 februari 1941. Van: Een directeur van een Amsterdamse gemeentelijke dienst (vermoedelijk de Dienst van het Marktwezen, gezien de inhoud). Bovenaan staan de handgeschreven namen "M. Müller" en "M. de Boer" (of "de Baer"). Aan: Den Heer Directeur voor Maatschappelijken Steun (DMS), Amsterdam.

Origineel

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen. 13 februari 1941. Een directeur van een Amsterdamse gemeentelijke dienst (vermoedelijk de Dienst van het Marktwezen, gezien de inhoud). Bovenaan staan de handgeschreven namen "M. Müller" en "M. de Boer" (of "de Baer"). Den Heer Directeur voor Maatschappelijken Steun (DMS), Amsterdam. [Handgeschreven, rechtsboven:]
M. Müller
M. de Boer

[Handgeschreven, diagonaal linksboven:]
Verzonden 14/2

[Getypt:]
D/HG.
den Heer Directeur voor
Maatschappelijken Steun,
Reguliersdwarsstraat 65-71,
Amsterdam-Centrum.

Wijk 5.
27/12/2 M. 13 Februari 1941.

Hiermede bericht ik U, dat de marktkoopman L.Schaap, wonen-
de Waverstraat 81 I, alhier een bedrag van f 14,- aan mijn dienst
schuldig is voor een snoer der electrische marktverlichting, welk
snoer door hem is zoekgemaakt. Het blijkt momenteel niet mogelijk
terzake betaling van Schaap te verkrijgen, omdat hij steun geniet
van Uw bureau (crisisnummer 91166).

Ik verzoek U beleefd, indien dit mogelijk is, wekelijks van
de steunuitkeering van Schaap voornoemd een klein bedrag bijvoor-
beeld f 0,50, te doen inhouden, ter afbetaling van bovenbedoelde
schuld en de som van deze inhoudingen te zijner tijd aan mijn
dienst op rekening 76 bij het Gemeentelijke Girokantoor te doen
overschrijven.

De Directeur, * Kernboodschap: De brief is een formeel verzoek van de ene gemeentelijke instantie aan de andere (Dienst voor Maatschappelijken Steun) om een schuld van 14 gulden te innen bij een burger, de heer L. Schaap.
* Aanleiding: De heer Schaap, een marktkoopman, is een snoer van de elektrische marktverlichting kwijtgeraakt. Omdat hij een 'steuntrekker' is (hij ontvangt een uitkering vanwege de economische crisis/oorlogsomstandigheden), kan hij het bedrag niet direct betalen.
* Voorgestelde oplossing: De afzender stelt een afbetalingsregeling voor waarbij wekelijks 50 cent (50 stuivers) wordt ingehouden op de uitkering. Dit zou betekenen dat de afbetaling 28 weken in beslag zou nemen.
* Toon: De brief is geschreven in de typische, afstandelijke ambtelijke stijl van die tijd ("Hiermede bericht ik U", "U beleefd verzoeken"). * Tijdsgewricht: De brief is gedateerd op 13 februari 1941, midden in de Duitse bezetting van Nederland en slechts twaalf dagen voor het uitbreken van de Februaristaking in Amsterdam.
* Sociaal-economische situatie: De term "crisisnummer" en het feit dat een marktkoopman afhankelijk is van "Maatschappelijken Steun" illustreren de grote armoede en economische malaise in die periode. Voor een gezin dat van de steun moest rondkomen, was een wekelijkse inhouding van 50 cent een aanzienlijke hap uit het budget.
* Joodse context: De Waverstraat 81-I bevond zich in de Rivierenbuurt, een wijk waar in 1941 zeer veel Joodse Amsterdammers woonden. De achternaam Schaap en het beroep van marktkoopman versterken het vermoeden dat de heer L. Schaap een Joodse burger was. In deze periode werden Joden steeds verder uit het economische leven verdrongen; later in 1941 zouden zij geheel van de reguliere markten verbannen worden.
* Bureaucratie: Het document toont de onverstoorbare doorloop van de gemeentelijke bureaucratie. Terwijl de wereld in brand stond en de vervolging intensiveerde, hielden ambtenaren zich nauwgezet bezig met de boekhouding van zoekgeraakte snoeren en afbetalingen van enkele dubbeltjes.

Samenvatting

  • Kernboodschap: De brief is een formeel verzoek van de ene gemeentelijke instantie aan de andere (Dienst voor Maatschappelijken Steun) om een schuld van 14 gulden te innen bij een burger, de heer L. Schaap.
  • Aanleiding: De heer Schaap, een marktkoopman, is een snoer van de elektrische marktverlichting kwijtgeraakt. Omdat hij een 'steuntrekker' is (hij ontvangt een uitkering vanwege de economische crisis/oorlogsomstandigheden), kan hij het bedrag niet direct betalen.
  • Voorgestelde oplossing: De afzender stelt een afbetalingsregeling voor waarbij wekelijks 50 cent (50 stuivers) wordt ingehouden op de uitkering. Dit zou betekenen dat de afbetaling 28 weken in beslag zou nemen.
  • Toon: De brief is geschreven in de typische, afstandelijke ambtelijke stijl van die tijd ("Hiermede bericht ik U", "U beleefd verzoeken").

Historische Context

  • Tijdsgewricht: De brief is gedateerd op 13 februari 1941, midden in de Duitse bezetting van Nederland en slechts twaalf dagen voor het uitbreken van de Februaristaking in Amsterdam.
  • Sociaal-economische situatie: De term "crisisnummer" en het feit dat een marktkoopman afhankelijk is van "Maatschappelijken Steun" illustreren de grote armoede en economische malaise in die periode. Voor een gezin dat van de steun moest rondkomen, was een wekelijkse inhouding van 50 cent een aanzienlijke hap uit het budget.
  • Joodse context: De Waverstraat 81-I bevond zich in de Rivierenbuurt, een wijk waar in 1941 zeer veel Joodse Amsterdammers woonden. De achternaam Schaap en het beroep van marktkoopman versterken het vermoeden dat de heer L. Schaap een Joodse burger was. In deze periode werden Joden steeds verder uit het economische leven verdrongen; later in 1941 zouden zij geheel van de reguliere markten verbannen worden.
  • Bureaucratie: Het document toont de onverstoorbare doorloop van de gemeentelijke bureaucratie. Terwijl de wereld in brand stond en de vervolging intensiveerde, hielden ambtenaren zich nauwgezet bezig met de boekhouding van zoekgeraakte snoeren en afbetalingen van enkele dubbeltjes.

Locaties

Amsterdam (Reguliersdwarsstraat 65-71 en Waverstraat 81-I).

Gerelateerde Documenten 6