Archiefdocument
Origineel
[Handgeschreven tekst, bovenzijde en midden]
kousen en sokken ; heeft teruggang
v 20% . kan daar alleen
één dag mee staan ; wil toch
graag die plaats
behouden om zijn klanten te bedienen .
[Gedrukte tekst, rechtsboven]
Frankeering in afrekening
Amsterdam
[Gedrukte tekst, midden]
BRIEFKAART
[Adresseringsgedeelte, handgeschreven op voorgedrukte lijnen]
AAN DEN HEER E. Wijnberg
MW.
Kinkerstraat 204
[Gedrukte tekst, rechtsonder met handgeschreven toevoeging]
AMSTERDAM
Wijk 12
[Marginale notities]
* Rechtsboven: een handgeschreven cijfer 6 in rood potlood.
* Rechtsmidden: een cirkel met daarin de letter D (mogelijk een paraaf of codering). De kaart bevat een beknopte zakelijke notitie over de economische status van een handelaar. Er wordt melding gemaakt van een "teruggang van 20%" in de handel van kousen en sokken. De handelaar in kwestie kan blijkbaar nog maar één dag op een bepaalde locatie staan (waarschijnlijk een marktplaats), maar spreekt de nadrukkelijke wens uit om die plek te behouden voor zijn klantenkring.
De vermelding "MW." onder de geadresseerde staat in de context van Amsterdamse archieven vrijwel zeker voor de afdeling Marktwezen. De kaart is waarschijnlijk een intern administratief stuk of een bericht van een controleur aan de administratie van het Marktwezen over de status van een vergunninghouder. De aanduiding "Frankeering in afrekening" bevestigt dat dit officiële correspondentie is van een gemeentelijke instantie. De geadresseerde is Emanuel Wijnberg (1891-1943), die ten tijde van deze kaart woonachtig was op de Kinkerstraat 204 in Amsterdam. Hij was van beroep textielkoopman en stond als marktkoopman geregistreerd, waarschijnlijk op de nabijgelegen Ten Katemarkt.
De notitie over de 20% omzetdaling en de moeite om de standplaats te behouden, is historisch wrang. Gezien de datering (vermoedelijk eind jaren '30 of begin jaren '40) schetst dit een beeld van de toenemende economische druk op Joodse marktkooplieden. De familie Wijnberg werd tijdens de bezetting weggevoerd; Emanuel, zijn vrouw en hun kinderen zijn in 1943 vermoord in Sobibor. Dit document vormt daarmee een tastbaar bewijs van de dagelijkse zakelijke strijd die voorafging aan de totale uitsluiting en deportatie van Joodse ondernemers in Amsterdam. E. Wijnberg Marktwezen