E. Wijnberg

Handgeschreven lijst met namen (waarschijnlijk een presentielijst of petitie).

* **Handschrift:** Het document bevat diverse handschriften, wat erop wijst dat de personen zelf hun naam hebben genoteerd of ondertekend. De stijl is een klassiek Latijns cursiekschrift. * **Namenmateriaal:** Veel van de namen op de lijst zijn typisch voor de Nederlands-Joodse gemeenschap van vóór de Tweede Wereldoorlog (o.a. Vischjager, Polak, Waterman, Werkendam, Druijf, Davidson, Blitz). * **Spelling:** De spelling hanteert de 'ij' in plaats van 'y' (behalve bij namen als Druijf) en de oude spelling '-sch' in namen als Vischjager. * **Staat:** Het papier vertoont een horizontale vouw in het midden en lichte verkleuring, passend bij archiefstukken uit de vroege 20e eeuw.

Administratieve notitie / ambtelijk bijblad.

Het document is een intern ambtelijk schrijven betreffende een verzoek van E. Wijnberg en anderen ("e.a.") aan de inspectie van het marktwezen. Het verzoek behelst twee specifieke punten: 1. **Vrijstelling van marktgeld:** Er werd verzocht om vrijstelling voor de periode van 5 tot en met 10 augustus 1940. Dit verzoek wordt door de ambtenaar afgewezen ("niet kan worden verleend"). 2. **Verlaging van marktgeld wegens gebrek aan verlichting:** De indieners vroegen om een verlaging omdat er op de markten geen verlichting was. De ambtenaar adviseert negatief, met de argumentatie dat dit in de zomermaanden geen rol speelt (het is dan immers vanzelf licht) en dat dit ook in "normale tijden" (vóór de oorlog/bezetting) het geval was. De zaak zou voor de winterperiode opnieuw bekeken worden. De notities tonen de ambtelijke weg van het dossier: een eerste melding in augustus, een interne beoordeling voor de inspecteur, en een definitief besluit/conceptbericht op 18 september 1940.

Doorslag van een officiële brief (ambtelijke correspondentie).

* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek om vrijstelling van marktgeld. De heer E. Wijnberg en consorten (c.s.) hadden gevraagd om kwijtschelding voor de week van 5 t/m 10 augustus 1940 en voor markten met kramenverlichting. * **Argumentatie:** De directeur stelt dat de lasten van de "huidigen toestand" door iedere burger gedragen moeten worden. Er wordt geen ruimte geboden voor financiële verlichting voor de marktkooplui. * **Toon:** De toon is afstandelijk, bureaucratisch en onverbiddelijk. Er wordt een moreel appèl gedaan op burgerplicht in crisistijd om de weigering te rechtvaardigen.

Getypte brief (doorslag of kopie).

Deze brief is een officiële afwijzing van een verzoek om financiële tegemoetkoming. De geadresseerde, de heer E. Wijnberg (die optreedt "c.s.", oftewel met de zijnen/namens een groep), had verzocht om vrijstelling van het betalen van marktgeld voor een specifieke week in augustus 1940 en voor markten waar extra betaald moest worden voor kramenverlichting. De toon van de brief is formeel en onverbiddelijk. De directie van het Marktwezen stelt dat de lasten van de "huidigen toestand" door alle burgers gedragen moeten worden. De "huidigen toestand" is een eufemisme voor de omstandigheden tijdens de Duitse bezetting. Er wordt geen enkele ruimte gelaten voor individuele omstandigheden of economische malaise; de bestaande heffingen blijven onverkort van kracht.

Document

De kaart bevat een beknopte zakelijke notitie over de economische status van een handelaar. Er wordt melding gemaakt van een "teruggang van 20%" in de handel van kousen en sokken. De handelaar in kwestie kan blijkbaar nog maar één dag op een bepaalde locatie staan (waarschijnlijk een marktplaats), maar spreekt de nadrukkelijke wens uit om die plek te behouden voor zijn klantenkring. De vermelding **"MW."** onder de geadresseerde staat in de context van Amsterdamse archieven vrijwel zeker voor de afdeling **Marktwezen**. De kaart is waarschijnlijk een intern administratief stuk of een bericht van een controleur aan de administratie van het Marktwezen over de status van een vergunninghouder. De aanduiding "Frankeering in afrekening" bevestigt dat dit officiële correspondentie is van een gemeentelijke instantie.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

In deze brief reageert E. Wijnberg op een sommatie van de Dienst der Marktwezen om zijn vaste standplaats op de Westermarkt in Amsterdam weer "geregeld" (constant) te gaan bezetten. Wijnberg voert aan dat hij op dat moment geen goederen heeft die geschikt zijn voor de verkoop, mede doordat de "ongeregelde" handel (vrije inkoop/aanvoer) door de oorlogsomstandigheden en regelgeving vrijwel onmogelijk is geworden. De schrijver doet een handreiking: hij wil de standplaats niet opgeven en is bereid de verschuldigde marktgeld-gelden door te betalen, ook al kan hij er feitelijk niet staan met handel. Hij verzoekt om officiële toestemming voor deze constructie om zijn rechten op de plek te behouden.

Administratieve notitie/besluitvorming van de gemeente Amsterdam (Afdeling Marktwezen).

Dit document betreft een verzoek van een marktkoopman, E. Wijnberg, om tijdelijk zijn vaste staanplaats (nummer 293) op de Westerstraat-markt in Amsterdam niet te hoeven bezetten. Uit de aantekeningen blijkt dat Wijnberg op 29 september van het voorgaande jaar (1940) al een waarschuwing had gekregen omdat hij zijn plek niet regelmatig gebruikte. Desondanks adviseert ambtenaar Th. van Burg op 23 april 1941 positief over het verzoek om drie maanden afwezigheid toe te staan. De voorwaarde die hieraan wordt verbonden, is dat het wekelijkse marktgeld gedurende die drie maanden wel gewoon doorbetaald moet worden. Verschillende parafen en data (22 april, 23 april, 24 april, 29 april, 1 mei en 5 mei) tonen de ambtelijke weg die het document heeft afgelegd ter goedkeuring en afhandeling, eindigend met het verzenden van een modelbrief naar de betrokkene.

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of archiefkopie).

De brief is een officiële beschikking van de directeur van de Amsterdamse markten aan een marktkoopman, de heer E. Wijnberg. Wijnberg heeft verzocht om tijdelijk ontheven te worden van de plicht om fysiek aanwezig te zijn op zijn standplaats op de markt aan de Westerstraat (de bekende maandagochtendmarkt in de Jordaan). De directeur stemt hiermee in voor een periode van drie maanden, mits de financiële verplichting (het marktgeld) gewoon wordt voldaan. Dit wijst op een strikte handhaving van de marktverordening: een plek die niet bezet werd, kon normaal gesproken vervallen aan de gemeente, tenzij er expliciet uitstel was verleend. De vermelding "Wijk 12" slaat op de administratieve indeling van de markt of de stadswijk.

Getypte lijst met persoonsgegevens (mogelijk een register van marktkooplieden).

De lijst bevat een alfabetisch geordend overzicht (op achternaam, hoewel de 'R' tot 'W' op deze pagina staan) van personen met hun geboortedatum, adres en de markt waar zij waarschijnlijk een staanplaats hadden. De adressen bevinden zich grotendeels in de Amsterdamse wijken (Zuid, Oost, Centrum), met enkele uitschieters naar randgemeenten zoals Badhoevedorp en Aalsmeer. Opvallend is het gebruik van marktlocaties die specifiek werden aangewezen tijdens de bezettingsperiode.

Document

- **Structuur**: De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Het bevat persoonlijke basisgegevens en een categorisering middels cijfers ("1") in specifieke kolommen. - **Gegevensvelden**: - **Naam**: Achternaam en initialen. "Wed." staat voor weduwe. - **Geb. datum**: Dag-maand-jaar. - **Adres**: Straatnaam met huisnummer en verdieping (I, II, III, hs = huis). "inw." staat voor inwonend. - **Markt (G, J, W, M)**: Deze kolommen representeren waarschijnlijk vergunningscategorieën voor marktkooplieden. In de context van de bezettingsjaren duidde 'J' vaak op de speciale "Joodse markten" die vanaf 1941 werden ingesteld. De overige letters staan waarschijnlijk voor productcategorieën (G = Groenten, W = Waren/Manufacturen, M = Melk/Vlees).

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of archiefkopie). * **Datum:** 5 mei 1941. * **Afzender:** De Directeur (van de betreffende gemeentelijke marktdienst). * **Geadresseerde:** Den Heer E. Wijnberg, Kinkerstraat 204 III, Amsterdam-West. * **Kenmerk:** 33/26/2 M. * **Taal:** Nederlands. * **Fysieke kenmerken:** Getypt op grijsachtig papier; ...

# TRANSCRIPTIE extra vP/HG. den Heer E.Wijnberg,c.s., Kinkerstraat 204, Amsterdam-West. Wijk 12. 27/56/2 M. 20 September 1940. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 15 Augustus jl. bericht ik U, dat de gevolgen van de maatregelen, welke in verband met den huidigen toestand noodzakelijk zijn, door iederen burger behooren te worden gedragen. Vanwege het Marktwezen worden daarom de be- staande heff...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven]: Verzonden 20/9 [onleesbare initialen, mogelijk: M. de Beer] VP/HG. den Heer E. Wijnberg, c.s., Kinkerstraat 204, <u>Amsterdam-West</u>. Wijk 12. 27/56/2 M. 20 September 1940. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 15 Augustus jl. bericht ik U, dat de gevolgen van de maatregelen, welke in verband met den huidigen toestand noodzakelijk zijn, door iederenburger behoor...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (doorslag of kopie). * **Datum:** 20 september 1940. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst Marktwezen, Amsterdam). * **Geadresseerde:** den Heer E. Wijnberg, c.s., Kinkerstraat 204, Amsterdam-West. * **Kenmerken:** Bovenaan is handgeschreven "extra" toegevoegd. Rechtsboven staat het kenmerk "vP/HG.". Linksboven staat ...

# TRANSCRIPTIE *(Handgeschreven in blauw potlood/krijt:)* Verzonden 5/5 *(Handgeschreven in donkere inkt:)* [onduidelijk, mogelijk "In de leer" of een paraaf] HG. den Heer E.Wijnberg, Kinkerstraat 204 III, Amsterdam-West. Wijk 12. 33/26/2 M. 5 Mei 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 21 April jl. verleen ik U hierbij gedurende drie maanden na dato dezes uitstel van Uw ver- plichting om reg...