Ambtelijk rapport en interne memo’s betreffende markttoezicht. 19 december 1941 – 23 december 1941 (met latere afhandeling in januari 1942). Bij plaatstoewijzing heb ik hem overeenkomstig
Art 7 laatste alinea als vreemdeling aangemerkt.
Dit is m.i. in overeenstemming met de aangegeven
gedragslijn der voorschriften. Visser weet dat in
Nederland een wettig gezag bestaat waaraan hij
zich moet onderwerpen. Evenwel bedreigde hij mij
als ambtenaar in de rechtmatige uitoefening mijner
bediening ten aanhore van een groot publiek
met de Duitsche weermacht, terwijl hij deed
voorkomen dat deze hem bij zijn onrechtmatige
handeling voornomschreven, zou steunen.
Ik verzoek tegen vorengenoemden Visser de noodige
maatregelen te willen treffen.
Amsterdam, 19 December 1941
[Onleesbare handtekening]

Hoe komt Visser in het bezit van een
voorkeurskaart voor de markt aan de
Dapperstraat? Ingevolge besluit
B.W. d.d. 19 Jan '40
Insp. { m 20/2318 N 39/mut 22 20-12-'41
M. Dekker

Hr. Directeur
In verband met het bovenstaande stel
ik U voor K.A. Visser het recht te ontzeg-
gen om gedurende een week en wel van
29 Dec 1941 t/m 4 Januari 1942, een plaats
op een der markten in te nemen.
20-12-'41
Dekker

M.i. juist.
straf laten loopen van
5 Januari t/m 10 Januari 1942
27/66/2 M. [Paraaf] 23/12 '41

[Onderaan in rood potlood/stempel:]
2/1/42 W Het document beschrijft een disciplinaire kwestie op een Amsterdamse markt tijdens de Duitse bezetting. De kern van het conflict is dat de marktmeester de koopman K.A. Visser als "vreemdeling" heeft geclassificeerd bij de plaatstoewijzing, waarschijnlijk op basis van aangescherpte regels betreffende nationaliteit of afkomst. Visser pikte dit niet en bedreigde de ambtenaar in het openbaar door te stellen dat de "Duitsche weermacht" (de bezetter) hem zou steunen tegenover het Nederlandse marktgezag.

De hiërarchie van de marktdienst reageert hierop door eerst uit te zoeken op welke basis Visser zijn voorkeursrecht op de Dappermarkt bezit (een besluit van Burgemeester en Wethouders uit 1940). Vervolgens wordt een straf voorgesteld: een marktverbod van één week. De directeur of een hogere functionaris accordeert dit ("M.i. juist"), maar verschuift de strafperiode van de oorspronkelijk voorgestelde week rond de jaarwisseling naar de eerste volledige week van januari 1942. Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse spanningen in bezet Nederland (december 1941). Het toont aan hoe de aanwezigheid van de Duitse bezetter werd gebruikt als pressiemiddel in burgerlijke conflicten. Kooplui die zich benadeeld voelden door Nederlandse ambtenaren, probeerden soms hun gelijk te halen door te suggereren dat zij de gunst van de Duitsers genoten. Tegelijkertijd laat het zien dat het Nederlandse ambtelijke apparaat (de Marktdienst) trachtte de eigen regels en autoriteit te handhaven ("Visser weet dat in Nederland een wettig gezag bestaat"). De term "vreemdeling" is in deze periode beladen en verwijst naar de uitsluitingsmechanismen die destijds in de wetgeving werden verankerd. K.A. Visser M. Dekker