Brief (doorslag/kopie) 31 januari 1941 De Directeur (vermoedelijk van de Marktwezen in Amsterdam) Den Heer H.D. Wilke, Achterom 145 a, Hilversum [Handgeschreven, schuin:] extra

[Rechtsboven:] G/HG.

den Heer H.D.Wilke,
Achterom 145 a,
H I L V E R S U M .

28/8/2 M. [links] 31 Januari 1941. [rechts]

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 21 dezer bericht ik U, dat U de voor U bestemde voorkeurskaart voor de markt Lindengracht persoonlijk in ontvangst moet nemen aan het hoofdkantoor van mijn dienst, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West.

De Directeur, Deze brief is een zakelijke mededeling aan de heer H.D. Wilke uit Hilversum. Hij krijgt te horen dat hij een zogenaamde "voorkeurskaart" voor de Lindengracht-markt in Amsterdam heeft toegewezen gekregen. Opvallend is de nadruk op het woord "persoonlijk" (onderstreept en in vettere letters/met meer druk getypt). De heer Wilke moet hiervoor naar het hoofdkantoor aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam komen, waar de Centrale Markthallen gevestigd waren.

Een voorkeurskaart gaf een marktkoopman het recht op een vaste staanplaats op een bepaalde markt. Dat de kaart persoonlijk moet worden afgehaald, duidt op een verscherpte controle op de identiteit van de vergunninghouder. De datum van de brief, 31 januari 1941, is zeer relevant. Nederland was op dat moment bezet door nazi-Duitsland. De bezetter voerde stapsgewijs maatregelen in om Joodse burgers te isoleren en uit het economische leven te bannen. In de maanden januari en februari 1941 bereikte de spanning in Amsterdam een kookpunt, wat uiteindelijk leidde tot de Februaristaking.

Specifiek voor markten gold dat de bezetter probeerde Joodse marktkooplui te registreren en te weren. De eis om "persoonlijk" te verschijnen voor een voorkeurskaart diende waarschijnlijk als een moment van verificatie en legitimatie, waarbij kon worden gecontroleerd of de aanvrager Joods was of niet. Kort na deze datum, in het voorjaar van 1941, werden Joodse marktkooplieden van de reguliere markten verbannen en werden er speciale "Joodse markten" ingesteld. De Lindengracht was een van de grote markten in de Jordaan waar dergelijke maatregelen direct voelbaar waren. Hoewel de heer Wilke uit Hilversum komt, was hij blijkbaar actief op de Amsterdamse markten. H.D. Wilke Wilke moet (De heer) Marktwezen