Medische verklaring / doktersbriefje.
Origineel
Medische verklaring / doktersbriefje. 8 maart 1941 (gestempeld). Dr. Willem Cohen, Arts. [Gedrukte koptekst:]
Dr. WILLEM COHEN
Arts
KEIZERSGRACHT 143
AMSTERDAM
Spreekuur 1.15–2.15 uur
[Stempel:]
8 MRT 1941
[Handgeschreven tekst:]
Mw. C. Draayer - v. Stelten
zal om gezondheidsredenen
haar standplaats op
de markt voorloopig
nog niet kunnen
innemen
[Ondertekening:]
W. Cohen [handtekening] Het document is een officiële medische verklaring afgegeven door Dr. Willem Cohen. De tekst is kort en zakelijk. De arts verklaart dat zijn patiënte, mevrouw C. Draayer - v. Stelten, vanwege haar gezondheidstoestand tijdelijk ("voorloopig") niet in staat is om haar werkzaamheden op de markt uit te voeren. Specifiek wordt gesproken over het niet kunnen "innemen" van haar "standplaats", wat duidt op een formele verplichting of vergunning die zij op dat moment niet kan nakomen. Het handschrift is een vlot, professioneel dokters-cursief uit het midden van de 20e eeuw, maar blijft goed leesbaar. Dit document dateert van maart 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De historische context van de afzender is hierbij van groot belang:
- Dr. Willem Cohen: Willem Cohen (1883-1945) was een bekende Joodse huisarts in Amsterdam. Hij was zeer actief in de Joodse gemeenschap en werd later lid van de Joodse Raad. Gezien de datum (maart 1941, kort na de Februaristaking) bevond de Joodse bevolking in Amsterdam zich in een periode van toenemende isolatie en beperkende maatregelen.
- Markten in oorlogstijd: In 1941 werden er door de bezetter specifieke regels ingesteld voor markten. In Amsterdam werden Joodse marktkooplieden gedwongen zich te verplaatsen naar specifieke "Joodse markten" (zoals op het Waterlooplein). Hoewel de achternaam 'Draayer' niet direct als Joods herkenbaar is, suggereert de betrokkenheid van Dr. Cohen dat de patiënte mogelijk deel uitmaakte van de Joodse gemeenschap of dat hij als buurtarts voor een diverse groep Amsterdammers werkte.
- Lot van de arts: Dr. Willem Cohen werd later gedeporteerd naar het concentratiekamp Bergen-Belsen, waar hij in 1945 om het leven kwam. Dit alledaagse briefje is daarmee een tastbare herinnering aan zijn werkzame leven in Amsterdam vlak voordat de deportaties op grote schaal begonnen. C. Draayer W. Cohen