Dienstbrief / Rapportage van een marktambtenaar. 30 augustus 1941. H. de Wolff, Marktambtenaar / Contrôleur. De Inspecteur van het Marktwezen te Amsterdam. [Bovenaan links:]
No 28/40/1 M.1941 4/9

[Bovenaan rechts:]
oproepen [in blauw potlood]
[Rood merk/paraaf]

[Hoofdtekst:]
Lindengracht:
Aan den Inspecteur
v/h Marktwesen
alhier.

De vaste plh [plaatshebber] no 172 J.M. Polder blijft
steeds in gebreke zijn marktgeld aan te zuiveren.
Polder heeft de gewoonte zaterdags
op het laatste oogenblik te betalen, zijn be-
taling gaat steeds met het een of ander
smoesje gepaard, als "je slooft je wel uit", of
"ik zal maandagmorgen wel even te betalen",
maar steeds blijft hij ten achter met zijn
marktgeld. Ik verzoek dan ook maatregelen
te treffen.

30 Augustus 1941
[Handtekening: H. de Wolff]

[Midden onder de handtekening:]
Zal voortaan geregeld betalen.
Zal op 6-9-41
2 weken en op 13-9-41
eveneens 2 weken betalen —
3-9-41
voldaan [?]

[Onderaan, paarse stempel:]
Marktambtenaar
Contrôleur
~~om advies / om rapport~~ / ter kennisneming.
H. de Wolff [handgeschreven door stempel]
[Handtekening: H. de Wolff]
4-9-41.

[Onderaan rechts:]
inschrijven a.m.b.
3/9 '41
opbergen 10/9 '41
B. * Taalgebruik: Het document is geschreven in ambtelijk Nederlands met een persoonlijke frustratie van de controleur. De termen "smoesje" en het citeren van de marktkoopman ("je slooft je wel uit") duiden op een moeizame relatie tussen de ambtenaar en de koopman.
* Administratieve gang van zaken: De brief start als een formele klacht op 30 augustus. Uit de aantekeningen blijkt dat Polder is opgeroepen ("oproepen") en op 3 september een toezegging heeft gedaan om zijn achterstand in termijnen in te lopen. Op 4 september tekent De Wolff voor "ter kennisneming", waarna het dossier op 10 september wordt gearchiveerd ("opbergen").
* Status: Het document geeft een inkijkje in de dagelijkse handhaving op de Amsterdamse markten tijdens de bezettingsjaren, waarbij zelfs kleine betalingsachterstanden officieel werden gerapporteerd. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). De Lindengracht is een bekende marktlocatie in de Jordaan te Amsterdam. Hoewel het document op het eerste gezicht een louter economisch/administratief geschil lijkt over marktgeld, was de controle op marktkooplieden in 1941 strenger dan normaal vanwege de distributiewetten en de toenemende beperkingen die de bezetter oplegde. Marktkooplieden stonden onder nauwlettend toezicht van de gemeente (het Marktwezen) om te voorkomen dat er buiten de officiële kanalen om gehandeld werd of dat er betalingsachterstanden ontstonden bij de overheid. H. de Wolff J.M. Polder Marktwezen