Ambtelijk advies/notitie betreffende een markthandelverzoek. 5 augustus 1941 (met eerdere en latere aantekeningen variërend van 31 juli tot 17 oktober 1941). [Stempel linksboven]
BIJBLAD VAN:
M. No. 29/6/1 1941
DOORGEZONDEN: 31/7-'41.

[Bovenzijde handgeschreven]
677
J. Bartels
pl. 117 Nieuwmarkt.

[Hoofdtekst]
5 Aug: 1941
Den Heer
Inspecteur.

Hierbij zou ik U in overweging willen geven het verzoek van H. j. Bartels pl: n: 117 niet toe te staan, aangezien de kooplieden op de Nieuwmarkt, toch den geheelen dag bij elkaar zijn, en onderling hun handel verkoopen -

[Rechterzijde, schuin geschreven]
Uw Renz
Advies
1-8-'41
de Haan

[Linkerzijde, verticaal geschreven]
geroepen
11/8 '41

[Onderzijde, blauwe/zwarte inkt]
p. 13/8 — ontvangen J. Renz
zit zeer schraal in goederen;
handschoenen. (Is buitenlandsch goed
en komt niet aan) Verkoopt niet
onderling; gaat niet met dit artikel.
Mr. Renz. Beoordeelt U het geval nog eens.
Als eigen handel is, wordt er opdracht tot herstel verleend 17/10 '41.

[Stempel linksonder]
Alg. Zaken Model No. 14
10.000-10-1937-1016 Dit document is een ambtelijke correspondentie over de bedrijfsvoering op de Amsterdamse Nieuwmarkt tijdens de Duitse bezetting. De kern van de zaak is een verzoek van koopman J. Bartels (standplaats 117).

Aanvankelijk adviseert een ambtenaar (mogelijk de Haan) negatief op een verzoek van Bartels. De reden hiervoor is een algemeen beleid of observatie dat kooplieden op de Nieuwmarkt te veel onderling handel drijven ("den geheelen dag bij elkaar zijn").

Echter, uit de latere aantekening van 13 augustus (p. 13/8) door J. Renz blijkt een nuancering. Renz stelt vast dat Bartels "zeer schraal" in zijn goederen zit, specifiek wat betreft handschoenen. Omdat dit buitenlandse goederen zijn die door de oorlogsomstandigheden niet meer geleverd worden, kan Bartels deze niet onderling doorverkopen. Renz vraagt de inspecteur daarom het geval te heroverwegen. De laatste notitie van 17 oktober suggereert dat er toestemming is verleend voor "herstel" (mogelijk herstel van de handelspositie of standplaats), mits het om eigen handel gaat. 1. De Nieuwmarkt in 1941: De Nieuwmarkt lag in het hart van de Jodenbuurt in Amsterdam. In 1941 was de situatie daar uiterst gespannen. Na de Februari-staking van 1941 werd de controle op de markten in deze buurt door de bezetter en de collaborerende overheid verscherpt.
2. Schaarste: De opmerking dat buitenlandse goederen (handschoenen) "niet aankomen" illustreert de gevolgen van de Britse blokkade en de Duitse distributiepolitiek. Grondstoffen en kledingstukken werden schaars, waardoor de handel op de markt streng gereguleerd werd om zwarte handel en onderlinge speculatie te voorkomen.
3. Bureaucratie onder bezetting: Het document toont de stroperige, formele aard van het Amsterdamse stadsbestuur in oorlogstijd, waarbij zelfs kleine verzoeken van individuele marktkooplieden meerdere ambtelijke schijven passeerden. J. Bartels J. Renz M. No