J. Bartels

Ambbtelijke correspondentie / interne notitie.

* **Inhoud:** Het document betreft de formele goedkeuring van een vakantieaanvraag. J. Bartels, vermoedelijk een marktmeester of assistent op de markten van de Lindengracht en Westermarkt, heeft verzocht om een maand verlof. De ondertekenaar laat weten dat hiertegen geen bezwaar is. * **Taal en Stijl:** Er wordt gebruikgemaakt van de toen gangbare ambtelijke spelling en formuleringen, zoals "den Inspecteur", "vacantie" (met een 'c') en de plaatsaanduiding "alhier" (wat aangeeft dat de ontvanger zich in dezelfde stad bevindt). * **Vorm:** Het is een handgeschreven briefje op een ongelinieerd vel, voorzien van een archiefkenmerk in de linkerbovenhoek. De tekst is zakelijk en to-the-point.

Administratieve indexkaart of omslagvel van een dossier (Alg. Zaken Model No. 14).

Dit document betreft de administratieve afhandeling van een verzoek van ene J. Bartels voor het uitstellen van het bezetten van een marktplaats. Uit de tekst blijkt een ambtelijke discussie over de noodzaak van bewijsvoering: * De eerste aantekening (midden links) stelt dat er geen bezwaar is tegen een uitstel van een maand, op voorwaarde dat er een doktersverklaring komt en het marktgeld wordt betaald. * Een inspecteur (Insp) merkt vervolgens op 5 augustus op dat doktersverklaringen voor vakantie normaliter niet vereist zijn voor ambtenaren of marktkooplieden. * De secretaris (Secr) corrigeert dit standpunt: omdat Bartels specifiek om *gezondheidsredenen* uitstel vraagt (en niet voor reguliere vakantie), moet er wel degelijk een doktersverklaring worden overlegd.

Getypte brief (doorslag of archiefkopie) met handgeschreven kanttekeningen.

* **Kernboodschap:** De brief is een officiële toestemming aan de heer J. Bartels om in de maand augustus 1939 zijn marktplaatsen onbezet te laten. * **Locaties:** Het betreft standplaatsen op twee bekende Amsterdamse markten in de Jordaan: de Lindengracht en de Westerstraat. * **Voorwaarde:** De toestemming is voorwaardelijk; de heer Bartels moet wel het verschuldigde marktgeld (de staangeld-vergoeding) blijven doorbetalen. * **Administratieve proces:** Uit de tekst blijkt dat dit een reactie is op een verzoekschrift van de heer Bartels van 24 juli 1939. De handgeschreven aantekening "verzonden 11/8" bevestigt dat de correspondentie op de dag van datering is verwerkt.

Getypte brief op ongestreept papier.

De brief is een formeel, administratief antwoord op een verzoek van de heer J. Bartels. Bartels had blijkbaar gevraagd of hij zijn marktplaatsen tijdelijk onbezet mocht laten. De autoriteiten stemmen hiermee in voor de duur van één maand (augustus 1939). De cruciale voorwaarde is dat het "marktgeld" (de huur of staangeld voor de plekken) wel gewoon doorbetaald moet worden. Dit wijst op een systeem waarbij marktkooplieden vaste plekken hadden die zij konden verliezen als zij zonder toestemming afwezig waren, maar die zij konden behouden door te blijven betalen, zelfs als zij er niet fysiek stonden.

Administratieve kaart/notitie betreffende marktzaken.

Dit document is een ambtelijke notitie van de Amsterdamse marktautoriteit. Het betreft een waarschuwing aan een markthoudster, Mej. J. Bartels, die haar toegewezen standplaatsen (nummer 146 aan de Westerstraat en nummer 51 aan de Lindengracht) niet regelmatig genoeg gebruikte. Volgens de marktverordening kon men het recht op een standplaats verliezen als deze ongebruikt bleef. Op 12 juni 1940 is zij hiervoor gewaarschuwd. Uit de latere aantekening van 22 juni blijkt dat zij heeft toegezegd haar plaatsen weer regulier te gaan bezetten, waardoor verdere maatregelen (het "uitstel" of een eventuele intrekking) niet meer nodig waren. Het dossier is vervolgens op 27 juni 1940 gesloten en ter archivering ("Opbergen") aangeboden door een ambtenaar, vermoedelijk genaamd De Haan.

Briefkaart (voorzijde).

* **Geadresseerde:** De kaart is gericht aan de heer J. Bartels. De optie "MW." (Mevrouw) op de voorgedrukte kaart is doorgestreept. * **Adres:** Het adres is Sint Antoniesbreestraat 59, tweede verdieping (aangeduid met de Romeinse II). Dit is een historische straat in de oude binnenstad van Amsterdam, nabij het Rembrandthuis. * **Poststempel:** De kaart is afgestempeld op het Centraal Station van Amsterdam (C.S.) op 11 september 1926 tussen 11:00 en 12:00 uur ('s ochtends, aangeduid met 'V' van Voormiddag). * **Bijzonderheid:** De bovenzijde van de kaart bevat een patroon van geponste gaatjes. Dit zijn zogenaamde 'perfins' (perforated initials), die vaak door bedrijven of instellingen werden gebruikt als beveiliging tegen diefstal van postzegels of briefkaarten, of als kenmerk voor interne administratie.

Ambtelijk advies/notitie betreffende een markthandelverzoek.

Dit document is een ambtelijke correspondentie over de bedrijfsvoering op de Amsterdamse Nieuwmarkt tijdens de Duitse bezetting. De kern van de zaak is een verzoek van koopman J. Bartels (standplaats 117). Aanvankelijk adviseert een ambtenaar (mogelijk de Haan) negatief op een verzoek van Bartels. De reden hiervoor is een algemeen beleid of observatie dat kooplieden op de Nieuwmarkt te veel onderling handel drijven ("den geheelen dag bij elkaar zijn"). Echter, uit de latere aantekening van 13 augustus (p. 13/8) door J. Renz blijkt een nuancering. Renz stelt vast dat Bartels "zeer schraal" in zijn goederen zit, specifiek wat betreft handschoenen. Omdat dit buitenlandse goederen zijn die door de oorlogsomstandigheden niet meer geleverd worden, kan Bartels deze niet onderling doorverkopen. Renz vraagt de inspecteur daarom het geval te heroverwegen. De laatste notitie van 17 oktober suggereert dat er toestemming is verleend voor "herstel" (mogelijk herstel van de handelspositie of standplaats), mits het om eigen handel gaat.

Getypte brief (doorslag), met handgeschreven aantekeningen.

Dit document is een officiële beschikking van de Amsterdamse marktautoriteiten aan een marktkoopman, de heer J. Bartels. De kern van de brief is de toekenning van een tijdelijk uitstel (voor de duur van drie maanden) van de 'bezetplicht'. Normaal gesproken was een vergunninghouder verplicht om persoonlijk en regelmatig op de toegewezen marktplaats aanwezig te zijn om het recht op de standplaats te behouden. Opvallend is de bureaucratische strengheid in de tweede alinea: hoewel de koopman fysiek afwezig mag zijn, blijft de financiële verplichting onverkort van kracht. Het marktgeld moet wekelijks worden voldaan aan de ambtenaar ter plaatse, ongeacht de reden van afwezigheid. De referentie "Wijk 2" en de locatie "Nieuwmarkt" duiden op de specifieke marktsector waar Bartels werkzaam was.

Officiële brief (getypt).

Dit document is een officiële beschikking van de Amsterdamse marktmeester of directeur van de marktdienst aan een marktkoopman, de heer J. Bartels. De kern van de brief is de toekenning van een tijdelijk uitstel (drie maanden) voor de bezettingsplicht van een marktplaats op de Nieuwmarkt. Opvallend is de strikte voorwaarde: hoewel de koopman niet fysiek aanwezig hoeft te zijn om zijn koopwaren te verkopen, blijft de financiële verplichting tot het betalen van het wekelijkse "marktgeld" onveranderd van kracht. Dit wijst op een strak gereguleerd systeem waarbij de inkomsten van de gemeente gegarandeerd moesten blijven, ongeacht de persoonlijke omstandigheden van de standplaatshouder.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, rechtsboven:] In de Laer [Getypt:] VP/HG. [Handgeschreven:] verzonden 11/8 [Getypt:] 28/92/2 M. 11 Augustus 1939. den Heer J. Bartels, Sint Antoniesbreestraat 59 II, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 2. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 24 Juli jl. verleen ik U hierbij toestemming om gedurende de maand Augustus Uw plaatsen op de markten Lindengracht en Westerstraat...

17.9.08 J 261014 I. Jas 2e J.v. Campenstr. 103 I [v] 26.10.14 J 290697 K. Jas Retiefstr. 37 I [v] 29.6.97 J 220615 S. Jas Weesperstr. 127 I [v] 22.6.15 J 131208 B.v.d. Kar Ben Viljoenstr. 1 II [v] 13.12.08 -3-

# TRANSCRIPTIE No 28/22/1 m 1939 ^85/7^ Aan den Inspecteur v.h. Marktwezen alhier Lindengracht - Westermarkt. Tegen inwilliging van het verzoek van J. Bartels om gedurende een maand met vacantie te gaan, bestaat geen bezwaar. 31 Juli 1939. [Handtekening: Nieuhoff]

# TRANSCRIPTIE VP/HG. *extra* [handgeschreven] 28/92/2 M. 11 Augustus 1939. den Heer J. Bartels, Sint Antoniesbreestraat 59 II, Amsterdam-Centrum. Wijk 2. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 24 Juli jl. verleen ik U hierbij toestemming om gedurende de maand Augustus Uw plaatsen op de markten Lindengracht en Westerstraat niet te bezetten, mits het door U verschuldigde marktgeld regelmatig wordt ...

# TRANSCRIPTIE C. J. Tounis. Lindengracht 211 II J. van Velzen Weesperstraat 125 II M. v. Wijk Bellamystr. 22 III J. S. v. d. Zwaan Burg. Tellegenstr. 70 h