Archief 745
Inventaris 745-282
Pagina 272
Dossier 27
Jaar 1939
Stadsarchief

Getypte brief op ongestreept papier.

11 augustus 1939. Van: De Directeur (namens de Secretaris), vermoedelijk van een gemeentelijke marktdienst in Amsterdam. Aan: Den Heer J. Bartels, Sint Antoniesbreestraat 59 II, Amsterdam-Centrum, Wijk 2.

Origineel

Getypte brief op ongestreept papier. 11 augustus 1939. De Directeur (namens de Secretaris), vermoedelijk van een gemeentelijke marktdienst in Amsterdam. Den Heer J. Bartels, Sint Antoniesbreestraat 59 II, Amsterdam-Centrum, Wijk 2. VP/HG. extra [handgeschreven]

28/92/2 M.

11 Augustus 1939.

den Heer J. Bartels,
Sint Antoniesbreestraat 59 II,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 2.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 24 Juli jl. verleen ik U hierbij toestemming om gedurende de maand Augustus Uw plaatsen op de markten Lindengracht en Westerstraat niet te bezetten, mits het door U verschuldigde marktgeld regelmatig wordt betaald.

De Directeur,
b.a. De Secretaris, De brief is een formeel, administratief antwoord op een verzoek van de heer J. Bartels. Bartels had blijkbaar gevraagd of hij zijn marktplaatsen tijdelijk onbezet mocht laten. De autoriteiten stemmen hiermee in voor de duur van één maand (augustus 1939).

De cruciale voorwaarde is dat het "marktgeld" (de huur of staangeld voor de plekken) wel gewoon doorbetaald moet worden. Dit wijst op een systeem waarbij marktkooplieden vaste plekken hadden die zij konden verliezen als zij zonder toestemming afwezig waren, maar die zij konden behouden door te blijven betalen, zelfs als zij er niet fysiek stonden. De datum van de brief, 11 augustus 1939, is historisch saillant. Het is minder dan drie weken voor de Duitse inval in Polen, wat het begin van de Tweede Wereldoorlog markeerde. Hoewel Nederland op dat moment nog in de veronderstelling was neutraal te kunnen blijven, was de internationale spanning voelbaar.

De genoemde locaties zijn iconisch voor Amsterdam: de Lindengracht en de Westerstraat zijn bekende markten in de Jordaan die nog altijd bestaan. De Sint Antoniesbreestraat, waar de ontvanger woonde, ligt in de oude Joodse buurt van Amsterdam. Veel marktkooplieden in die tijd waren van Joodse afkomst, wat in het licht van de naderende oorlog een extra laag van tragiek aan dergelijke alledaagse documenten kan geven, al is uit deze specifieke brief de achtergrond van de heer Bartels niet direct op te maken. J. Bartels

Samenvatting

De brief is een formeel, administratief antwoord op een verzoek van de heer J. Bartels. Bartels had blijkbaar gevraagd of hij zijn marktplaatsen tijdelijk onbezet mocht laten. De autoriteiten stemmen hiermee in voor de duur van één maand (augustus 1939).

De cruciale voorwaarde is dat het "marktgeld" (de huur of staangeld voor de plekken) wel gewoon doorbetaald moet worden. Dit wijst op een systeem waarbij marktkooplieden vaste plekken hadden die zij konden verliezen als zij zonder toestemming afwezig waren, maar die zij konden behouden door te blijven betalen, zelfs als zij er niet fysiek stonden.

Bron-evidence 5

3 claims 2 relaties 5 gekoppeld 2 review
Claims
adres middel
den Heer J. Bartels, Sint Antoniesbreestraat 59 II, Amsterdam-Centrum. Wijk 2.
persoon J. Bartels woont adres Sint Antoniesbreestraat 59 II
den Heer J. Bartels, Sint Antoniesbreestraat 59 II, Amsterdam-Centrum. Wijk 2.
adres: Sint Antoniesbreestraat 59 II
marktregistratie middel
op de markten Lindengracht en Westerstraat
markt Lindengracht is locatie van onbekend niet bezetten van plaatsen
op de markten Lindengracht en Westerstraat
marktregistratie middel
op de markten Lindengracht en Westerstraat
markt Westerstraat is locatie van onbekend niet bezetten van plaatsen
op de markten Lindengracht en Westerstraat
Relaties
persoon_adres middel
persoon J. Bartels persoon_adres adres Sint Antoniesbreestraat 59 II
Amsterdam-Centrum, Wijk 2
den Heer J. Bartels, Sint Antoniesbreestraat 59 II, Amsterdam-Centrum. Wijk 2.
adres: Sint Antoniesbreestraat 59 II
overig middel
markt Lindengracht overig onbekend niet bezetten van plaatsen
gedurende de maand Augustus
op de markten Lindengracht en Westerstraat niet te bezetten

Historische Context

De datum van de brief, 11 augustus 1939, is historisch saillant. Het is minder dan drie weken voor de Duitse inval in Polen, wat het begin van de Tweede Wereldoorlog markeerde. Hoewel Nederland op dat moment nog in de veronderstelling was neutraal te kunnen blijven, was de internationale spanning voelbaar.

De genoemde locaties zijn iconisch voor Amsterdam: de Lindengracht en de Westerstraat zijn bekende markten in de Jordaan die nog altijd bestaan. De Sint Antoniesbreestraat, waar de ontvanger woonde, ligt in de oude Joodse buurt van Amsterdam. Veel marktkooplieden in die tijd waren van Joodse afkomst, wat in het licht van de naderende oorlog een extra laag van tragiek aan dergelijke alledaagse documenten kan geven, al is uit deze specifieke brief de achtergrond van de heer Bartels niet direct op te maken.

Genoemde Personen 1

Locaties

Lindengracht Westerstraat

Producten

A.G.F. (Groenten): Sla Huishoudelijk: Pan Kruidenier (Droog): Meel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Duitsland/Oosten Jodenster/Maatregelen

Gerelateerde Documenten 6