Officiële brief/kennisgeving. 2 december 1941. De Directeur (vermoedelijk van de Marktwezen in Amsterdam). HG.

Mevr.R.Leser-Morpurgo,
Weesperstraat 27 II,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 10.

30/42/2 M.
2 December 1941.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 13 November jl. verleen
ik U hiermede gedurende drie weken na dato dezes uitstel van Uw
verplichting om regelmatig Uw plaats op de markt Waterlooplein te
bezetten.
U dient er echter voor te zorgen, dat het ook tijdens Uw
afwezigheid verschuldigde marktgeld geregeld wekelijks bij den
dienstdoenden marktambtenaar wordt voldaan.

De Directeur, Deze brief is een formeel antwoord op een verzoek van mevrouw R. Leser-Morpurgo. Zij heeft op 13 november 1941 verzocht om tijdelijk haar marktplaats op het Waterlooplein niet te hoeven bezetten. De directeur willigt dit verzoek in en verleent haar drie weken uitstel, gerekend vanaf de datum van de brief (2 december 1941). Er wordt echter uitdrukkelijk bij vermeld dat zij gedurende deze periode wel het wekelijkse marktgeld moet blijven betalen aan de dienstdoende ambtenaar.

De toon is zakelijk en bureaucratisch, typerend voor officiële correspondentie van de gemeente Amsterdam in die tijd. Het document dateert uit december 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De context is hier van groot historisch belang:

1. Locatie en Personen: De Weesperstraat en het Waterlooplein vormden het hart van de Joodse buurt in Amsterdam. De achternamen "Leser" en "Morpurgo" zijn typisch Joods-Amsterdamse namen.
2. Anti-Joodse maatregelen: Ten tijde van deze brief waren de beperkingen voor de Joodse bevolking al vergevorderd. Joden mochten hun beroep vaak niet meer uitoefenen of waren beperkt tot specifieke markten, zoals het Waterlooplein, dat door de bezetter was aangewezen als een van de weinige plekken waar Joodse handelaren nog mochten staan.
3. Persoonlijk lot: Uit archiefbronnen (zoals de Joodse Raad-kaarten) blijkt dat Rosa Leser-Morpurgo (geboren in 1888) inderdaad op Weesperstraat 27 II woonde. Zij en haar echtgenoot Elias Leser zijn later in de oorlog gedeporteerd en in 1943 vermoord in Sobibor.

Dit schijnbaar alledaagse document over een marktplaats illustreert hoe de bureaucratie doorging terwijl de Joodse bevolking stapsgewijs werd geïsoleerd en uiteindelijk afgevoerd. Het uitstel van de bezettingsplicht was wellicht nodig vanwege ziekte of andere persoonlijke omstandigheden, maar de financiële verplichtingen bleven onverbiddelijk van kracht. R. Leser Gemeente Amsterdam Marktwezen