Administratief dossierstuk (minuut/interne notitie) betreffende een marktvergunning. Mei 1941. [Stempel linksboven]
BIJBLAD VAN:
M. No. 33/35/1 1941
DOORGEZONDEN: 3/5-141.

[Rechtsboven, handgeschreven potlood]
486

[Midden bovenaan, handgeschreven]
E. Polak
voorkeurskaart Westerstraat
nr. 697 ; uitgereikt 15-4-’41

[Links midden, handgeschreven]
Aan E. Polak kan m.i. worden
toegestaan om gedurende twee
maanden geen plaats op de markt
Westerstraat in te nemen.
19-5-’41
de Heer [Handtekening]

[Rechts midden, handgeschreven]
Th. Wolff.
advies
5-5-’41
de Heer [Handtekening]

[Rechts onder het advies]
Tegen 2 maanden uitstel
is mi geen bezwaar.
[Paraaf, ThW]

[Onderaan midden, handgeschreven]
Acc. modelbriefje
2 maanden uitstel v. v. h.
[Paraaf HD?] 20/5-’41

[Onderaan links, gedrukte tekst]
Alg. Zaken Model No. 14
10.000-10-1937-1016

[Groot rode cijfers onderaan]
33 / 35 / 211

[Kleine aantekening rechts onder het rode nummer]
24/5/’41 [Paraaf] Dit document is een administratieve afhandeling van een verzoek van marktkoopman E. Polak. Polak beschikte over een "voorkeurskaart" (een recht op een vaste staplaats) voor de markt in de Westerstraat te Amsterdam, die kort daarvoor op 15 april 1941 was uitgereikt.

De kern van de notitie is het verzoek om gedurende twee maanden de marktplaats niet te hoeven bezetten ("uitstel"). Dit verzoek doorloopt een ambtelijke weg:
1. 5 mei 1941: Advies wordt gevraagd/gegeven door Th. Wolff.
2. 19 mei 1941: Een functionaris (mogelijk 'de Heer' of 'de Boer') gaat akkoord met het vrijstellen van de bezettingsplicht voor twee maanden.
3. 20 mei 1941: Er wordt opdracht gegeven voor een "modelbriefje" (een standaardbevestiging aan de aanvrager).
4. 24 mei 1941: Finale administratieve verwerking. Het document dateert van mei 1941, een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De locatie, de Westerstraat, ligt in de Jordaan in Amsterdam, een buurt met een actieve markttraditie.

De naam E. Polak is in deze context zeer significant. Gezien de datum en de naam is de kans groot dat de vergunninghouder van Joodse afkomst was. In 1941 intensiveerden de Duitse bezetters de anti-Joodse maatregelen. In de maanden voorafgaand aan dit document vond de Februaristaking (1941) plaats, die mede werd uitgelokt door de behandeling van Joodse burgers in Amsterdam.

Vanaf begin 1941 werden Joodse marktkooplieden steeds meer beperkt in hun werkzaamheden; later dat jaar werden zij zelfs geheel geweerd van de reguliere markten en verbannen naar specifieke "Jodenmarkten". Het verzoek om twee maanden "uitstel" (het niet innemen van de plaats) kan hiermee verband houden: mogelijk was het voor de heer Polak op dat moment al moeilijk of gevaarlijk om zijn beroep uit te oefenen, of was er sprake van andere restricties die hem dwongen zijn handel tijdelijk te staken. De droge, ambtelijke toon van het document staat in schril contrast met de traumatische maatschappelijke realiteit van die periode voor Joodse Amsterdammers. E. Polak M. No