Afschrift van een getypte brief. 28 oktober 1942. C. Esveld Jr., Dapperplein 5 I, Amsterdam. A f s c h r i f t .

No. 37/101/6 M.1942 28/10.
No. 904 L.M.1942 23/10.

C.Esveld Jr.
Dapperplein 5 I,
Amsterdam.

Welddele Heer,

Naar aanleiding van het onderhoud met UEd. op den 14den October j.l. deel ik U het volgende mede.
Ik ontving vandaag een wagon groenten No. 21025 gewicht 15500 kg. afz. T. Besseling, Groentenveiling B. en O. te Zwaag, en een tweeden wagon No. 21014 gewicht 7000 kg. afz. Van Asselt, Groentenveiling IJsselmuiden. Deze spoorwegwagons bevatten beiden uitsluitend groenten, waar de Amsterdamsche bevolking nog steeds behoefte aan heeft, o.a. wortelen, prei, roode kool, witte kool, chin. kool, boeren kool, andijvie en selderijkonollen. Doch de moeilijkheden, die zich hierbij voordoen zijn niet onder woorden te brengen, ik bedoel hiermede als oorzaak, dat ik niet toegelaten word aan de Centrale Markt, daarbij komt nog, dat er reeds meermalen een gedeelte van zoo een partij groenten bedorven is. Als men bedenkt, dat bona-fide handel op deze wijze zijn afzet vindt en dat in deze tijdsomstandigheden, dan is het toch noodzakelijk, dat hierin verandering komt. UEd. kunt zich overtuigen van hetgeen ik U schrijf bij de Nederlandsche Spoorwegen of aan de voornoemde veilingen.
U had mij toegezegd, dat mijn zaak direct in handen gegeven zou worden aan den gemachtigde van de Voedselvoorziening te Amsterdam.
Tot op heden heb ik nog niets van deze instantie vernomen. Ik wil nog even met nadruk vermelden, dat het voor mij persoonlijk bijna onmogelijk is, op deze manier van werken door te gaan. Wanneer ik genoodzaakt zal worden hiermede te beëindigen is dit nadeel voor mij persoonlijk niet zoo groot dan wel voor het Amsterdamsche publiek en okk voor detaillisten.
Ik hoop dan ook, dat UEd. de ernst van het geval inziet, in dit geval het gemeenschappelijk belang voorop zult stellen, tegenover het persoonlijk belang, of het niet mede willen werken van één of twee grossiers, welke de bevoegde instanties van verkeerde adviezen plachten te bedienen. Naar mijn meening is dit niet de wensch van de overheid, en bovendien niet het streven en bevorderen van een gezonde gemeenschap.

Hoogachtend,
w.g. C.Esveld Jr.

De Wethouder voor de
Levensmiddelen stelt
dezen in handen van
den Heer Directeur van
het Marktwezen om
spoedig advies.

A’dam, 28 October 1942. * Toestand van het document: Het betreft een afschrift (doorslag of kopie) van een originele brief. De tekst is goed leesbaar, getypt op een schrijfmachine met enkele typfouten (bijv. "Welddele" in plaats van Weledele, "selderijkonollen" i.p.v. selderijknollen en "okk" i.p.v. ook).
* Inhoud: De afzender, C. Esveld Jr., klaagt over de logistieke en bureaucratische belemmeringen bij de distributie van grote hoeveelheden groenten (wortelen, kool, etc.) die per spoor in Amsterdam aankomen. Hij beklaagt zich erover dat hij geen toegang krijgt tot de Centrale Markt en dat hierdoor voedsel bederft.
* Toon: Urgent en formeel-verwijtend. De schrijver wijst op het algemeen belang van de voedselvoorziening voor de Amsterdamse bevolking in oorlogstijd.
* Bureaucratie: Onderaan is een ambtelijke notitie toegevoegd waaruit blijkt dat de brief is doorgestuurd door de Wethouder voor de Levensmiddelen naar de Directeur van het Marktwezen voor advies. Dit document stamt uit oktober 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de voedselvoorziening in de grote steden een kritiek punt. Alles was onderworpen aan strikte distributieregels en overheidscontrole (de "Voedselvoorziening").

De brief illustreert de spanningen tussen de individuele handelaren, de machtige grossiers en de gemeentelijke instanties. Het feit dat er 22.500 kg groenten op het spel stonden in een tijd van toenemende schaarste, maakte dit een zaak van hoog politiek en maatschappelijk gewicht. De "Centrale Markt" (het huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was het centrale punt voor deze handel, en uitsluiting daarvan betekende effectief een bedrijfsblokkade. C. Esveld T. Besseling Marktwezen