Handgeschreven ambtelijke notitie/memo. 21 november 1941. Vrijdag 21 November 1941

Telef. af Mr. Velders medegedeeld
dat zoowel ter zake
van winteropslag als van
de regelmatige voorziening
der Amsterd. markt met
peen, uien, koolrapen,
met de combinatie-
Dijkstra overleg heeft plaats
gevonden. Evenals het vorig
jaar zal de Co Dijkstra
zich belasten met de
winteropslag en afgifte
onder toezicht geschiede
terwijl dezerzijds voorstel
zal worden gedaan ook
de gecombineerde verkoop
van regelmatige voorziening
door Co Dijkstra te
doen geschieden onder
gemeentelijk toezicht.

[onleesbare paraaf] De notitie legt de afspraken vast die telefonisch zijn doorgegeven door Mr. Velders over de voedseldistributie in Amsterdam. De kern van de tekst gaat over het veiligstellen van de wintervoorraad van essentiële groenten (peen, uien en koolrapen). De firma "Co. Dijkstra" krijgt de taak om zowel de opslag als de distributie (afgifte) te verzorgen. Er wordt tevens voorgesteld om ook de verkoop via deze firma te laten verlopen ("gecombineerde verkoop"). Een belangrijk aspect is de herhaalde nadruk op controle: alles moet "onder toezicht" en specifiek "onder gemeentelijk toezicht" gebeuren. Dit wijst op een strakke centrale regie over de voedselketen. Dit document dateert uit november 1941, de tweede winter van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de schaarste aan voedsel reeds merkbaar en was de distributie streng gerantsoeneerd. De overheid (zowel lokaal als nationaal) moest ingrijpen om te voorkomen dat voorraden op de zwarte markt verdwenen of dat de steden zonder voedsel kwamen te zitten. De genoemde groenten — peen, uien en koolrapen — waren zogenaamde "winterharde" gewassen die cruciaal waren voor de volksvoeding tijdens de koude maanden. Het "gemeentelijk toezicht" was een instrument van de bezettingseconomie om de schaarse middelen zo efficiënt mogelijk over de Amsterdamse bevolking te verdelen. Gemeente Amsterdam