Getypte circulaire/brief. Vereeniging van Grossiers in Aardappelen, Groenten en Fruit "Onderling Belang", Amsterdam. VEREENIGING VAN GROSSIERS
IN AARDAPPELEN, GROENTEN EN FRUIT
"ONDERLING BELANG"

                                        SECRETARIAAT:

Goedgekeurd bij Kon.Besluit van 18 Juli 1901 Jan Haringstraat 23
Telefoon: 8.4.2.8.2

                                        Amsterdam-W. Augustus 1941

Aan alle GROSSIERS gevestigd op de CENTRALE MARKT

Mijne Heeren,

  Nu langzamerhand alle artikelen in onze handel aan

maximum prijzen gebonden zijn en op de veilingen verdeeld wor=
den is ook onze taak een geheel andere geworden.
Het begrip handel zooals we dit kenden is vrijwel geheel
verdwenen. Meer en meer zijn wij geworden een schakel in het
distributie apparaat.
Willen wij als grossier gehandhaafd blijven, dan is het
noodig dat wij onze taak, in deze bijzondere tijd goed begrijpen
en ook goed uitvoeren.
De vele voorschriften welke gegeven worden op het ge=
bied der levensmiddelen voorziening worden niet gemaakt om
het den Handel lastig te maken, hoewel zij wel last veroor=
zaken.

DEZE VOORSCHRIFTEN WORDEN ALLEEN EN UITSLUITEND GEMAAKT OM

EEN GOEDE DISTRIBUTIE TEGEN REDELIJKE PRIJZEN MOGELIJK TE

MAKEN.

  Het is onze taak in het belang der voedselvoorziening

van ONZE STAD AMSTERDAM de voorschriften goed uit te voeren,
met terzijdestelling van het eigen belang, is het ons aller
taak in de eerste plaats er voor te zorgen met inzet van al=
les wat wij kunnen presteeren dat de voedselvoorziening goed
functionneert in deze veel bewogen tijd.

  Wij roepen daarom Uw medewerking in om de goederen welke

U worden toegewezen en waarvan momenteel een tekort is zoo
goed mogelijk onder Uw afnemers te verdeelen en trachten te
bereiken dat GEEN WINKELIER ZONDER GROENTEN NAAR HUIS MOET
GAAN.
Tracht naar redelijkheid te verdeelen NIET DE EEN ALLES
EN DE ANDER NIETS.
Door op deze wijze te handelen bevorderen wij niet alleen
de rust op de CENTRALE MARKT doch ook onder de bevolking
ONZER STAD AMSTERDAM.

  Nogmaals aller medewerking aan de gegeven voorschriften

is niet alleen GEWENSCHT doch DRINGEND GEBODEN, het gaat er
om, te zijn of niet te zijn.

                                Voor het Bestuur:

                                W.F.Dijkstra  Voorz.
                                Fr.Draaisma   Secr. *   **Toon:** De brief is dringend, gezaghebbend en moreel appellerend. Er wordt een beroep gedaan op burgerplicht boven eigenbelang.

• Kernboodschap: De vrije handel bestaat niet meer; grossiers zijn nu functionarissen in een centraal gestuurd distributiesysteem. Medewerking is essentieel voor het behoud van hun eigen positie ("gehandhaafd blijven") en voor de sociale stabiliteit in de stad.
• Problematiek: De brief hint op schaarste en mogelijke ongelijkheid in de bevoorrading van winkeliers. De waarschuwing "NIET DE EEN ALLES EN DE ANDER NIETS" wijst erop dat favoritisme of zwarte handel een reëel probleem was.
• Retoriek: Het gebruik van kapitalen en onderstrepingen benadrukt de ernst. De afsluitende zin "te zijn of niet te zijn" suggereert dat de vereniging (of de beroepsgroep) vreest voor haar voortbestaan als de regels van de bezetter/overheid niet strikt worden nageleefd. * Historische periode: De brief is geschreven in augustus 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland.
• Economische context: De bezetter had de Nederlandse economie volledig onder controle gesteld. Distributie en prijsbeheersing waren noodzakelijk om tekorten te managen en grondstoffen naar Duitsland te kunnen sluizen, terwijl de lokale bevolking op een bestaansminimum werd gehouden.
• De Centrale Markt: Dit was het hart van de Amsterdamse voedselvoorziening (tegenwoordig het Food Center aan de Jan van Galenstraat). Rust op de markt was voor zowel de gemeente als de bezetter van cruciaal belang om sociale onrust of hongeroproer te voorkomen.
• Organisatie: De vereniging "Onderling Belang" fungeerde hier als doorgeefluik van het overheidsbeleid. Veel van dit soort beroepsverenigingen werden tijdens de oorlog "gelijkgeschakeld" of gedwongen mee te werken aan de nieuwe orde.