Ambtelijke correspondentie / handgeschreven briefkaart.
Origineel
Ambtelijke correspondentie / handgeschreven briefkaart. 12 november 1941 (gebaseerd op de datering rechtsonder). Onbekend (geparafeerd met 'HS'). Den Heer Chef v.h. bevolkings-
register te Leiden
In verband met de sanerings-
plannen voor de Vischmarkt alhier,
heb ik de eer U in bijlage dezes te doen
toekomen een lijst der koopers op die
markt, met het beleefd verzoek, voor
zoover het personen betreft die te A'dam
woonachtig zijn, te doen nagaan wie
van hen als Jood in de zin der verordening
no. 4/1940 van de Rijkscomm., moet worden
aangemerkt.
46A/51/2 M [in rood] 12/11/41 HS [paraaf] Het document is een zakelijk, ambtelijk schrijven waarin een verzoek wordt gedaan tot het screenen van personen op basis van hun afkomst. De schrijver refereert aan "saneringsplannen" voor de Vismarkt (waarschijnlijk in Amsterdam, gezien de referentie naar "A'dam" verderop).
De kern van het verzoek is het verifiëren of bepaalde marktkooplieden vallen onder de definitie van "Jood" zoals vastgesteld in de nationaalsocialistische wetgeving. Er wordt specifiek verwezen naar Verordening no. 4/1940 van de Rijkscommissaris (Seyss-Inquart). Deze verordening verplichtte de aanmelding van Joodse ondernemingen. Het document illustreert hoe reguliere stedelijke processen (zoals marktbeheer en sanering) tijdens de bezetting werden vervlochten met de anti-Joodse maatregelen van de nazi-ideologie. Dit document stamt uit het tweede jaar van de Duitse bezetting van Nederland (1941). Dit was de periode waarin de bureaucratische uitsluiting van Joden uit het openbare leven in een versnelling kwam.
Verordening 4/1940 ("betreffende de aanmelding van Joodsche ondernemingen") was een van de eerste stappen in het proces van onteigening en de zogenaamde 'arisering' van de economie. Door bevolkingsregisters te raadplegen, konden instanties nauwkeurig bepalen welke ondernemers van de markt verwijderd moesten worden. De "sanering" van de Vismarkt kreeg hierdoor een dubbele lading: niet alleen een ruimtelijke herordening, maar ook een raciale zuivering van de marktstandplaatsen. Het toont de bereidwillige medewerking van verschillende administratieve lagen aan de vervolgingspolitiek.
Samenvatting
Het document is een zakelijk, ambtelijk schrijven waarin een verzoek wordt gedaan tot het screenen van personen op basis van hun afkomst. De schrijver refereert aan "saneringsplannen" voor de Vismarkt (waarschijnlijk in Amsterdam, gezien de referentie naar "A'dam" verderop).
De kern van het verzoek is het verifiëren of bepaalde marktkooplieden vallen onder de definitie van "Jood" zoals vastgesteld in de nationaalsocialistische wetgeving. Er wordt specifiek verwezen naar Verordening no. 4/1940 van de Rijkscommissaris (Seyss-Inquart). Deze verordening verplichtte de aanmelding van Joodse ondernemingen. Het document illustreert hoe reguliere stedelijke processen (zoals marktbeheer en sanering) tijdens de bezetting werden vervlochten met de anti-Joodse maatregelen van de nazi-ideologie.
Historische Context
Dit document stamt uit het tweede jaar van de Duitse bezetting van Nederland (1941). Dit was de periode waarin de bureaucratische uitsluiting van Joden uit het openbare leven in een versnelling kwam.
Verordening 4/1940 ("betreffende de aanmelding van Joodsche ondernemingen") was een van de eerste stappen in het proces van onteigening en de zogenaamde 'arisering' van de economie. Door bevolkingsregisters te raadplegen, konden instanties nauwkeurig bepalen welke ondernemers van de markt verwijderd moesten worden. De "sanering" van de Vismarkt kreeg hierdoor een dubbele lading: niet alleen een ruimtelijke herordening, maar ook een raciale zuivering van de marktstandplaatsen. Het toont de bereidwillige medewerking van verschillende administratieve lagen aan de vervolgingspolitiek.