Getypte brief (doorslag/afschrift). 3 november 1941. S. Canes, Lepelstraat 42, Amsterdam/C. De Nederlandsche Visscherijcentrale te 's-Gravenhage. A F S C H R I F T

Ag . 1024

Amsterdam, 3 November 1941.

Aan de Nederlandsche
Visscherijcentrale te
's-GRAVENHAGE.-

Mijne Heeren.

Ondergeteekende, S. Canes, Lepelstraat 42, Am-
sterdam/C, heeft de eer U het volgende mede te dee-
len: Toen hij de vorige week aan de beurt was voor
aaltoewijzing en zijn naam werd afgeroepen, werd hem
medegedeeld, dat hij geen aal kreeg, omdat hij vroe-
ger nooit aal had gehad. Dit is geheel onjuist, want
vroeger had hij 40 à 50 pond aal per week. Hij betrok
deze aal van Boogaard uit Schellingwoude en van Has-
per-Kroon uit Durgerdam.
Tevens maakt hij U er op attent, dat hij een
toewijzingskaart voor aal bezit. Deze kaart is genum-
merd 4 o/o 0,1056- groep 9. De kaart is onderteekend
door C. Rooseman en K. Lammers.
Beleefd verzoekt hij U alsnog een toewijzing voor
aal.

Bij voorbaat dankend,

Hoogachtend,
w.g. S. Canes.

Voor eensluidend afschrift
NEDERLANDSCHE VISSCHERIJCENTRALE.
[Handtekening]
Directeur [Stempel] Dit document is een formeel bezwaarschrift van een kleine handelaar of vishandelaar aan de Nederlandsche Visscherijcentrale. De kern van het conflict is een administratieve beslissing: de heer Canes werd een "aaltoewijzing" (distributie van paling) geweigerd op grond van de bewering dat hij voorheen nooit aal verhandelde.

Canes weerlegt dit met concrete feiten:
1. Volume: Hij claimt een omzet van 40 tot 50 pond per week.
2. Leveranciers: Hij noemt specifieke namen (Boogaard uit Schellingwoude en Hasper-Kroon uit Durgerdam).
3. Bewijs: Hij verwijst naar een officieel document, een toewijzingskaart met een specifiek nummer en de namen van de ondertekenaars.

De brief illustreert de verregaande bureaucratisering van de voedselvoorziening en handel tijdens de bezettingsjaren. Zonder de juiste "kaarten" en toewijzingen was legale handel onmogelijk. De toon is beleefd en zakelijk, kenmerkend voor correspondentie met overheidsinstanties in die tijd. De datum, 3 november 1941, plaatst dit document in de tweede winter van de Duitse bezetting van Nederland. De voedselschaarste nam toe en bijna alle producten, inclusief vis, waren inmiddels strikt gerantsoeneerd via centrale distributieorganen zoals de Nederlandsche Visscherijcentrale.

De naam en het adres van de afzender geven dit document een tragische historische lading. De Lepelstraat in Amsterdam lag in het hart van de Jodenbuurt. Salomon Canes (geboren in 1883), de afzender van deze brief, was een Joodse burger. In november 1941 waren de anti-Joodse maatregelen in volle gang: Joden werden steeds verder uit het economische leven verdrongen en hun bewegingsvrijheid werd beperkt.

Deze brief toont een man die vecht voor zijn dagelijkse broodwinning tegen een onwillige bureaucratie, terwijl op de achtergrond de voorbereidingen voor de totale deportatie van de Joodse bevolking al in gang waren gezet. Uit archieven (zoals het Joods Monument) blijkt dat Salomon Canes en zijn vrouw Duifje Canes-Vaz Dias de oorlog niet hebben overleefd; Salomon werd op 16 juli 1943 in Sobibor vermoord. Dit document is daarmee een tastbaar overblijfsel van de laatste pogingen tot een "normaal" economisch bestaan onder extreem abnormale en dreigende omstandigheden.