Archiefdocument
Origineel
N: 4027 / Mis. 25 [paraaf]
Amsterdam 22 Juli 1918
Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen
Overzicht van de distributie van
Regeerings-aardappelen en visch
gedurende de week van
8-13 Juli 1918.
| Besteld | Beginvoorraad | Ontvangen | Gedistribueerd | Eindvoorraad | |
|---|---|---|---|---|---|
| Aardappelen | HL | HL | HL | HL | |
| nieuwe | 7786 | 41080 | 39659 | 9207 | |
| Visch | KG | KG | KG | KG | KG |
| Schelvisch | 13463 | 13463 | |||
| [doorgehaald: 9100] | |||||
| [doorgehaald: 15450] | |||||
| Wijting | 150.000 | [doorgehaald: 3150] | 5450 | ||
| Schol | [doorgehaald: 30.000] KG | 9608 1/2 | 9608 1/2 | ||
| regeeringsvisch | [doorgehaald: 1000] | ||||
| Gul | [doorgehaald: 250] | 450 | |||
| Poon | 450 | 2302 1/2 | |||
| Makreel | 2302 1/2 | ||||
| 2100 |
[Onderaan diverse parafen/handtekeningen:] MB, DeM, ChC Dit handgeschreven document is een officieel weekoverzicht van de voedselvoorziening in Amsterdam aan het einde van de Eerste Wereldoorlog. Het document hanteert een strakke tabelvorm om de stroom van "Regeerings-aardappelen" en vis te monitoren.
Opvallende kenmerken:
- Maateenheden: Voor aardappelen wordt de volumemaat hectoliter (HL) gebruikt, terwijl vis in gewicht (kilogram, KG) wordt uitgedrukt.
- Correcties: De vele doorhalingen bij de categorie 'Ontvangen' suggereren dat het een werkdocument betreft waarbij cijfers gedurende de week werden bijgesteld of dat er sprake was van administratieve correcties op basis van werkelijke leveringen.
- Assortiment: De lijst met vissoorten (schelvis, wijting, schol, gul, poon en makreel) toont aan dat de overheid een breed scala aan relatief goedkope vissoorten probeerde te distribueren als vervanging voor het schaarse vlees. Hoewel Nederland neutraal bleef tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918), werd het land zwaar getroffen door de economische oorlogvoering tussen de grootmachten. De Britse blokkade en de Duitse onbeperkte duikbotenoorlog maakten de import van voedsel en grondstoffen nagenoeg onmogelijk.
Om hongersnood te voorkomen, stelde de Nederlandse overheid de Distributiewet in. De termen "Regeerings-aardappelen" en "regeeringsvisch" verwijzen naar producten die door de staat centraal waren opgekocht en via distributiekantoren onder de bevolking werden verdeeld middels een bonnensysteem. Amsterdam was in die tijd een broeinest van sociale onrust door de voedselschaarste; het beruchte 'Aardappeloproer' van 1917 lag nog vers in het geheugen. Rapporten zoals deze waren voor het stadsbestuur cruciaal om de sociale rust te bewaren door een constante stroom van basisvoedsel te garanderen.