Archief 745
Inventaris 745-36
Pagina 11
Dossier 2A
Jaar 1918
Stadsarchief

Getypte brief op officieel briefpapier van de Rijksoverheid.

22 juli 1918. Van: Ministerie van Landbouw, Nijverheid en Handel, Afdeeling Crisiszaken, Bureau Volksvoeding.

Origineel

Getypte brief op officieel briefpapier van de Rijksoverheid. 22 juli 1918. Ministerie van Landbouw, Nijverheid en Handel, Afdeeling Crisiszaken, Bureau Volksvoeding. No 2036 M. 1918. 25 [handgeschreven] Gezien de Dir.
26 Juli 18 [handgeschreven paraaf]
MINISTERIE VAN LANDBOUW, NIJVERHEID EN HANDEL.
Afdeeling Crisiszaken Bureau Volksvoeding.
Betreffende Vergadering.
's Gravenhage, 22 Juli 1918.
3 bylage
Aan Heeren Burgemeester en Wethouders van Amsterdam

Ik heb de eer U uit te noodigen tot eene byeenkomst aan de Afdeeling Crisiszaken Woensdag 24 dezer des avonds te half negen.
Ik stel my voor daarop de volgende punten te doen bespreken.
1. Rundvleeschdistributie.
2. Uitreiking van bonboekjes voor speciale artikelen.
3. Beschikbaarstelling van enkele, thans algemeen gerantsoeneerde goederen, uitsluitend voor bepaalde categoriën.
4. Melkrantsoeneering.

Ter toelichting moge ik het navolgende opmerken:
1. By de voorbereiding eener Rundvleeschdistributie werden verschillende systemen aan de hand gedaan.
Volgens het eerste systeem zou alle rundvleesch verwerkt worden tot gehakt en slechts gehakt worden gedistribueerd.
Volgens een tweede systeem zouden voor-voeten by bepaalde slagers tegen lage pryzen beschikbaar worden gesteld, en de achtervoeten by andere slagers tegen hoogere pryzen.
Aangezien het aantal personen, hetwelk prys zou stellen op het ontvangen van goedkoop rundvleesch aanmerkelyk grooter is, dan dat hetwelk den kostenden prys kan betalen, zou er een groot tekort aan voorvoeten bestaan; voorgesteld werd nu om de verdeeling zóó te doen geschieden, dat 2 of 3 deelen goedkoop vleesch beschikbaar zouden worden gesteld tegen één deel duur vleesch.
Het goedkoope vleesch zou dan bestaan uit voorvoeten en gehakt, verwerkt van de minst edele deelen der achtervoeten.
Een derde systeem vindt U neergelegd in bygaand ontwerp met daaraan toegevoegde toelichting en model-bonboekje.
2. Ingevolge de bedoeling van den Minister zullen personen, die zelf aardappelen en peulvruchten en dergelyke hebben verbouwd, niet in aanmerking komen voor het ontvangen van deze artikelen van Regeeringswege.
Het bestaan van algemeene bonboekjes is nu een bezwaar tegen het stipt doorvoeren dier regeling, aangezien te voren de groote gemeenten niet kunnen uitmaken, op welk nummer van de algemeene bonboekjes in een bepaalde week aardappelen of peulvruchten verkrygbaar zullen zyn.
De * Inhoud: De brief is een uitnodiging aan het Amsterdamse stadsbestuur voor een overleg over de voedselvoorziening en de distributie van schaarse goederen.
* Kernpunten:
* Vleeschdistributie: Er wordt nagedacht over hoe rundvlees eerlijk verdeeld kan worden. Men weegt af of men alleen gehakt moet verkopen of een onderscheid moet maken tussen dure (achtervoeten) en goedkope (voorvoeten) delen. Er is een sterke voorkeur voor een mengsysteem omdat de vraag naar goedkoop vlees veel groter is dan het aanbod.
* Zelfvoorziening: Mensen die zelf aardappelen of peulvruchten verbouwen ("moestuinders"), krijgen geen rijksrantsoen meer. Dit is een vroege vorm van behoeftigheidstoetsing om de schaarse middelen naar de meest behoeftigen te laten gaan.
* Administratieve uitdaging: De bestaande algemene bonboekjes voldoen niet meer voor specifieke uitsluitingen (zoals die voor zelfvoorzieners), waardoor er behoefte is aan nieuwe "speciale" bonboekjes. Dit document stamt uit de laatste maanden van de Eerste Wereldoorlog (1914-1918). Hoewel Nederland neutraal was, heerste er door de internationale blokkades en handelsbeperkingen een enorme schaarste aan voedsel en brandstof. De overheid greep diep in het dagelijks leven in via de "distributie" (het bonnenstelsel).

De brief illustreert de bureaucratische strijd om voedsel eerlijk te verdelen in een tijd van sociale onrust. In de zomer van 1918 waren de tekorten op hun hoogtepunt, wat in steden als Amsterdam leidde tot grote spanningen en het bekende 'Aardappeloproer' (hoewel dat al in 1917 begon, bleef de situatie in 1918 precair). Het document toont de pogingen van het Ministerie om via het 'Bureau Volksvoeding' de distributie fijnmaziger en rechtvaardiger te maken.

Samenvatting

  • Inhoud: De brief is een uitnodiging aan het Amsterdamse stadsbestuur voor een overleg over de voedselvoorziening en de distributie van schaarse goederen.
  • Kernpunten:
    • Vleeschdistributie: Er wordt nagedacht over hoe rundvlees eerlijk verdeeld kan worden. Men weegt af of men alleen gehakt moet verkopen of een onderscheid moet maken tussen dure (achtervoeten) en goedkope (voorvoeten) delen. Er is een sterke voorkeur voor een mengsysteem omdat de vraag naar goedkoop vlees veel groter is dan het aanbod.
    • Zelfvoorziening: Mensen die zelf aardappelen of peulvruchten verbouwen ("moestuinders"), krijgen geen rijksrantsoen meer. Dit is een vroege vorm van behoeftigheidstoetsing om de schaarse middelen naar de meest behoeftigen te laten gaan.
    • Administratieve uitdaging: De bestaande algemene bonboekjes voldoen niet meer voor specifieke uitsluitingen (zoals die voor zelfvoorzieners), waardoor er behoefte is aan nieuwe "speciale" bonboekjes.

Historische Context

Dit document stamt uit de laatste maanden van de Eerste Wereldoorlog (1914-1918). Hoewel Nederland neutraal was, heerste er door de internationale blokkades en handelsbeperkingen een enorme schaarste aan voedsel en brandstof. De overheid greep diep in het dagelijks leven in via de "distributie" (het bonnenstelsel).

De brief illustreert de bureaucratische strijd om voedsel eerlijk te verdelen in een tijd van sociale onrust. In de zomer van 1918 waren de tekorten op hun hoogtepunt, wat in steden als Amsterdam leidde tot grote spanningen en het bekende 'Aardappeloproer' (hoewel dat al in 1917 begon, bleef de situatie in 1918 precair). Het document toont de pogingen van het Ministerie om via het 'Bureau Volksvoeding' de distributie fijnmaziger en rechtvaardiger te maken.

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Huishoudelijk: Brandstof Huishoudelijk: Pan Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Rund Vleeswaren: Vlees Vleeswaren: Vleesch Zuivel & Eieren: Eieren Zuivel & Eieren: Melk Zuivel & Eieren: Zuivel

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 21

V.V.O. Diverse 2,80 - 3,50
Door de Centrale keuken werd verbruikt
Door de Centrale keuken werd verbruikt
Door den kleinhandel werden aan het publiek verkocht (daarbij inbegrepen hotels, ziekenhuizen enz)
Door den kleinhandel werden aan het publiek verkocht (daarbij inbegrepen hotels, ziekenhuizen enz.)
Voederbieten en mangelwortelen
Westlandsche muizen -

Gerelateerde Documenten 6