Handgeschreven brief / verzoekschrift.
Origineel
Handgeschreven brief / verzoekschrift. Onbekend (mogelijk rond 1917, gebaseerd op de vage markering "No. 1917" bovenaan). M. Villinsaand (of Müllinsaand). dat omstreeks 12 uur den Heer.
Frans Smits, onze Bondssecretaris,
mij kwam vertellen dat de prijs van 11 cent
pas morgen begon. Ik was toen mijn
aardappelen kwijt. en heb dus door mijn
reëele bediening een schadepost van
27 x 70 = f 18,90. Waar mij geen schuld
dien aangaande kan treffen. (immers ik
handelde volgens de opgaaf der Controle)
verzoekt adressant als nog restitutie
Den Heer de Haas. Hoofdagent
van Politie d.d. Controleur in
deze afdeeling kunt U dien aangaande
raadplegen
Hoogachtend
Uw dw dr
M. Villinsaand Het document is een formeel verzoekschrift gericht aan een niet nader genoemde autoriteit. De schrijver, waarschijnlijk een handelaar of producent, klaagt over een geleden verlies van 18,90 gulden.
De kern van de klacht is dat de afzender aardappelen heeft verkocht tegen een prijs die gebaseerd was op informatie van "de Controle" (een overheidsinstantie belast met prijsregulering). Kort na de verkoop informeerde de secretaris van de bond hem dat de nieuwe prijsregeling pas de volgende dag in zou gaan. Hierdoor heeft de afzender een verlies geleden (berekend als 27 eenheden maal een verschil van 70 cent).
De schrijver benadrukt dat hem geen schuld treft omdat hij te goeder trouw handelde op basis van officiële informatie. Hij verzoekt om "restitutie" (terugbetaling) van het schadebedrag en verwijst naar een zekere Heer de Haas, een hoofdagent van politie die optreedt als controleur, om zijn verhaal te verifiëren. De brief dateert waarschijnlijk uit de periode rond de Eerste Wereldoorlog (gezien de vage datum "1917" bovenaan en de context van prijsbeheersing). In deze periode was Nederland weliswaar neutraal, maar was er sprake van grote schaarste aan basisgoederen.
Om woekerprijzen en hongeroproeren te voorkomen, stelde de Nederlandse overheid (via de Distributiewet van 1916) strikte regels op voor de prijzen en distributie van levensmiddelen zoals aardappelen. "De Controle" waarnaar verwezen wordt, maakte deel uit van dit bureaucratische apparaat dat toezag op de naleving van de vastgestelde prijzen. Fouten in de communicatie over prijsveranderingen konden voor individuele handelaren direct leiden tot aanzienlijke financiële schade, wat dit soort verzoekschriften noodzakelijk maakte. M. Villinsaand Politie