Minuut van een officiële brief/bestelling. 22 augustus 1918. [Linksboven:]
No. 4523 M I V
Minuut
Afd. Lev.

[Rechtsboven:]
Amsterdam 22 Augustus 1918

[Adres:]
Eureka – Den Haag.

[In de linkermarge:]
1 in totaal

[Body:]
Ik heb de eer U hierbij te doen toekomen een bestelling op regeringsaardappelen voor het tijdvak van 2 September 1918 tot 7 October 1918 groot 14.000.000 kg. aardappelen gespecificeerd als volgt, overeenkomstig Uw circulaire afd. No 142 d.d. 12 dezer:
5.600.000 kg. kleiaardappelen
8.400.000 kg. zandaardappelen
Bij deze bestelling is rekening gehouden gebaseerd op het feit dat voor de distributie van 1 kg. per hoofd ca. 700.000 kg. aardappelen noodig zijn.
Het aantal inwoners, boven één jaar, alleen kan voor een groote gemeente als de onze geen maatstaf zijn ter beoordeeling van de behoefte aan aardappelen wijl uiteraard ook rekening moet worden gehouden met het groot aantal hier tijdelijk verblijvende personen, o.a. militairen met verlof enz. Bovendien is het onmogelijk om rekening te houden met de eigenbouwers omdat het overgroot gedeelte [tekst loopt buiten beeld door...] * Inhoud: De gemeente Amsterdam plaatst een omvangrijke bestelling van 14 miljoen kilogram aardappelen voor een periode van vijf weken (september/oktober 1918). Er wordt een onderscheid gemaakt tussen klei- en zandaardappelen.
* Argumentatie: De opsteller van de brief legt uit waarom het officiële inwonertal (ca. 700.000) niet toereikend is als enige basis voor de berekening. Hij voert aan dat er veel "tijdelijk verblijvende personen" (zoals militairen) gevoed moeten worden en dat Amsterdam, in tegenstelling tot het platteland, nauwelijks "eigenbouwers" (zelfvoorzienende burgers met moestuinen) kent.
* Terminologie: Termen als "regeringsaardappelen" en de verwijzing naar "circulaires" duiden op een centraal gestuurd distributiesysteem. De eenheid "kg." in combinatie met de aantallen suggereert een rantsoen van ongeveer 4 kg per persoon per week. Dit document stamt uit de laatste maanden van de Eerste Wereldoorlog (1914-1918). Hoewel Nederland neutraal was, zorgde de overzeese blokkade voor enorme voedseltekorten. De overheid stelde het Rijkskantoor voor de Distributie van Aardappelen, Groenten en Fruit (codenaam "Eureka") in om de schaarse voorraden te verdelen.

De aardappel was destijds het belangrijkste volksvoedsel. Tekorten en de slechte kwaliteit van de "regeringsaardappelen" leidden in Amsterdam regelmatig tot onrust, met als dieptepunt het Aardappeloproer in 1917. Deze brief illustreert de logistieke inspanningen van de gemeente om in de nijpende hongerwinter van 1918 de voedselvoorziening voor de hoofdstad veilig te stellen.