23 augustus 1918. De Burgemeester van Amsterdam (ondertekend door wethouder Floor Wibaut). De Directie van het Ryks Centraal Administratiekantoor voor de distributie van levensmiddelen, 's-Gravenhage. (Linkerblad - Handgeschreven fragment)
van deze bestaat uit huurders
van zg. volkstuintjes en het
onmogelijk is te bepalen tot
welke hoeveelheden deze de
beschikking zullen hebben over
of in hoeveel deze aan eigen
verbouwde aardappelen zullen
oogsten.
In verband hiermede heb
ik de betreffende alinea vraag
op de bestelkaart voor aardappelen
oningevuld gelaten.
Aangenaam zal het mij zijn
Uw bericht te ontvangen dat op
uitvoering dezer bestelling gerekend
mag worden.
Ik verzoek U beleefd te
willen bevorderen.
Burgemeester
Amsterdam

(Rechterblad - Getypte brief)

4525
M1918
23 Augustus 8
1921
EXPRESSE

     Ik heb de eer U hierby te doen toekomen een bestelling op

regeeringsaardappelen voor het tydvak van 2 September 1918 tot
7 October 1918 in totaal groot 14.000.000 KG. aardappelen gespe-
cificeerd als volgt, overeenkomstig Uw circulaire No. 142 d.d. 17
dezer:

                5.600.000 KG. kleiaardappelen
                8.400.000 KG. zandaardappelen

Deze bestelling is gebaseerd op het feit dat voor de distributie
van 1 KG. per hoofd ca. 700.000 KG. aardappelen noodig zyn.

     Voor een groote Gemeente als de onze, kan naar ons oordeel,

het aantal inwoners beneden één jaar niet worden afgetrokken
by de vaststelling van de behoefte aan aardappelen wyl uiter-
aard ook rekening moet worden gehouden met het groot aantal hier
tydelyk verblyvende personen, militairen met verlof enz.

     Wy hebben dus voor het aantal inwoners ingevuld het totaal

aantal inwoners afgerond op 650.000 (het juiste cyfer was op 10
Augustus 1918 642977).

     Er wordt eene regeling voorbereid om de eigen bouwers van

de distributie van aardappelen uit te sluiten. Hun aantal echter
is slechts ongeveer honderd en heeft dus op het totaal benoo-
digde geen invloed.

     Aangenaam zal het my zyn Uw bericht te ontvangen dat op

uitvoering dezer bestelling gerekend mag worden.

                               De Burgemeester van Amsterdam,
  de Directie van het

Ryks Centraal Administratiekantoor
voor de distributie van levensmiddelen. get. WIBAUT Wethouder
's Gravenhage.

[Stempel: GEMEENTE SECRETARIE * AFDELING LEVENSMIDDELEN *] Dit document is een cruciaal administratief stuk betreffende de voedselvoorziening in Amsterdam tijdens de Eerste Wereldoorlog. Nederland was weliswaar neutraal, maar leed zwaar onder de internationale blokkades, wat leidde tot een stringent distributiesysteem voor basisbehoeften zoals aardappelen.

Kernpunten van de brief:
1. Volume: De gemeente Amsterdam bestelt 14 miljoen kilo aardappelen voor een periode van vijf weken. Dit onderstreept de enorme logistieke operatie van de voedseldistributie.
2. Demografie en Strategie: De gemeente wijkt beargumenteerd af van de landelijke richtlijnen. Men weigert baby's (onder de één jaar) van de distributielijst te schrappen. De reden hiervoor is pragmatisch: de stad heeft veel 'ongeziene' eters zoals militairen met verlof en tijdelijke bewoners. Door de baby's mee te tellen, creëert de gemeente een noodzakelijke marge.
3. Eigen teelt: De discussie over "eigen bouwers" (moestuinhouders) laat zien dat de overheid grip probeerde te krijgen op alle voedselbronnen. De gemeente stelt echter vast dat de opbrengst van volkstuintjes voor een stad als Amsterdam verwaarloosbaar is. * Het Aardappeloproer: Slechts een jaar voor deze brief (1917) braken in Amsterdam gewelddadige rellen uit vanwege de aardappelschaarste. Dit document toont de vastberadenheid van het stadsbestuur om in 1918 een herhaling te voorkomen door zeer nauwgezet en ruim in te kopen.
* Floor Wibaut: De brief is ondertekend door wethouder Floor Wibaut (SDAP). Wibaut was de spil in het Amsterdamse sociaaldemocratische bestuur en was verantwoordelijk voor grote sociale hervormingen en de voedselvoorziening tijdens de oorlogsjaren.
* RCAK: Het Rijks Centraal Administratiekantoor in Den Haag was het zenuwcentrum van de Nederlandse distributie. Zij bepaalden hoeveel elke gemeente kreeg toebedeeld op basis van ingediende cijfers zoals deze. Gemeente Amsterdam