Getypt rapport met handgeschreven kanttekeningen en een conceptbrief. 11 oktober 1941 (hoofdtekst), met aanvullingen op 14 en 20 oktober 1941. [Getypt gedeelte]

R A P P O R T

A de Kleijn, geboren 15 Mei 1904 te Rotterdam, thans wonende Westermarkt 10 alhier, verzoekt om een toegangskaart voor de Centrale Markt als overkruier. Kleijn, die naar hij mij verklaarde, gehuwd is en vader van vijf kinderen, is voorheen als chauffeur werkzaam geweest bij den "Dagelijkschen Autosneldienst Zutphen-Haarlem-Amsterdam, doch daar wegens reorganisatie met ingang van 4 Augustus 1941 ontslagen. Hij is in het bezit van een gunstig getuigenschrift van genoemden dienst. Kleijn is met zijn vrouw en kinderen inwonend geweest in de Pieter Nieuwlandstraat 86 II alhier, doch verklaarde mij, dat zijn gezin weer naar Zutphen is vertrokken. Voorts dat zij daar geen steun ontvangen. Voor zichzelf moet hij f 10,- per week aan kostgeld betalen, terwijl hij zijn overige verdiensten naar huis opzendt. Hieruit moet worden afgeleid, dat hij minstens f.30 per week zou moeten verdienen. Of zijn gezin inderdaad geen steun ontvangt, zal moeten blijken bij informatie aan de Secretarie te Zutphen. Bij de betreffende afdeeling van Sociale Zaken alhier, is omtrent Kleijn niets bekend.

Den Heer Bedrijfschef
v/h Marktwezen.

Amsterdam 11 October 1941
Controleur,
[Signatuur: F. Elth...]

[Handgeschreven aantekeningen midden]

[Stempel/notatie in rood potlood:] 53/63/3 M | 20/10/41 MB | Gvb

Verzoeke namens M. Broerse te schrijven naar Secretarie van Zutphen om inlichting omtrent het gezin van Kleijn, o.m. steun?
14/10 '41 [onleesbaar monogram]

[Handgeschreven conceptbrief onderaan]

[Aan:] Zutphen
Afd. Soc. Zaken.

Namens de [?] heb ik de eer U te berichten, dat A. de Kleijn, geb. 15.5.1904, thans wonende Westermarkt 10, alhier, bij mij het verzoek heeft gedaan, hem toegang te verleenen tot de Centrale Markt alhier, teneinde kruiersdiensten te verrichten. De Kleijn is tot 4 Augustus j.l. te Heemstede woonachtig geweest, hij was als chauffeur in dienst bij de "Dagelijksche Autosneldienst Zutphen-Haarlem-A'dam". Zijn vrouw en vijf kinderen hebben zich thans opnieuw in Uw gemeente gevestigd, volgens verklaring van De Kleijn zonder dat zij een ondersteuning ontvangen. Beleefd verzoek ik U mij te willen berichten of deze mededeeling op de waarheid berust, zoodat hij door zijn werken hier alhier te volle in het onderhoud van zijn gezin moet voorzien. Het document is een ambtelijk rapport van de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen tijdens de Duitse bezetting. De kern van de zaak is een screening van de financiële en sociale status van A. de Kleijn. Hij wil werken als 'overkruier' (een sjouwer die goederen met een handkar verplaatst) op de Centrale Markt.

Opvallend is de bureaucratische nauwgezetheid: hoewel De Kleijn een gunstig getuigschrift heeft en gemotiveerd lijkt (hij stuurt geld naar zijn gezin), vertrouwt de instantie zijn verklaring dat zijn gezin in Zutphen geen steun ontvangt niet op zijn blauwe ogen. Er wordt een verificatieproces in gang gezet tussen de gemeenten Amsterdam en Zutphen. De achterliggende reden is waarschijnlijk de controle op de arbeidsmarkt en de voorkoming van dubbele uitkeringen of ongeoorloofde tewerkstelling in een periode van schaarste en strikte regulering. Dit document dateert uit oktober 1941, ruim een jaar na het begin van de bezetting. De administratieve processen in Amsterdam bleven grotendeels volgens vooroorlogse structuren functioneren, maar werden aangescherpt door de economische druk van de oorlog. De Westermarkt 10, waar De Kleijn destijds woonde, is een adres in de Amsterdamse Jordaan, vlakbij de plek waar de Centrale Markt een vitale rol speelde in de voedselvoorziening van de stad. Het feit dat hij vanuit Heemstede/Amsterdam zijn gezin terug naar Zutphen stuurde, suggereert een vlucht naar een goedkopere of veiligere omgeving voor zijn grote gezin van vijf kinderen. De "Dagelijksche Autosneldienst" was een destijds bekende transportonderneming; ontslag wegens 'reorganisatie' in 1941 kan duiden op de vorderingen van voertuigen of brandstofschaarste door de bezetter. A. de Kleijn (aanvrager) M. Broerse (genoemd in kanttekening) F. Elth... (controleur).