Woensdag 10 december 1941. H. Kost, Bloemgracht 152 II, Amsterdam C. N-o 53/109/1 M. 1941 10/12

Woensdag 10 Dec. 1941
A.dam.

S.S.:
[Marginale notitie: mith. Brieven]

Hoog geachte Heer

Ondergeteekende H. Kost wenscht gaarne in
aanmerking te komen voor een kruierskaart
om zoodoende weer kruierswerkzaamheden
te kunnen verrichten. Hij heeft nl namelijk
ook vroeger al een kruierskaart gehad,
dat is echter al plus minus vijf jaar ge,,
leden. Het laatste jaar heeft hij in Duitsch
land gewerkt maar nu wil hij gaarne hier
in Amsterdam wel weer eens aan de slag.
Ook deelt hij u nog mede dat hij kostwin,,
naar is voor zijn Moeder die Weduwe is.

Hoog achtend H. Kost

Bloemgracht 152 II
A.dam. C.

[Rechtsonder in de marge:] 53 De brief is een formeel verzoek van een werkzoekende in oorlogstijd. De afzender, H. Kost, probeert zijn kansen op een vergunning ("kruierskaart") te vergroten door drie belangrijke punten aan te voeren:
1. Ervaring: Hij heeft het vak eerder uitgeoefend (vijf jaar geleden).
2. Arbeidshistorie: Hij vermeldt expliciet dat hij het afgelopen jaar in Duitsland heeft gewerkt. In 1941 kon dit duiden op vrijwillige arbeid, wat door de bezettende autoriteiten of daarmee samenwerkende instanties positief beoordeeld kon worden.
3. Sociale urgentie: Hij is de enige kostwinner voor zijn moeder, een weduwe. Dit was een gangbaar argument om voorrang te krijgen bij arbeidsbemiddeling of vergunningen.

De brief is geschreven in een net, rechtopstaand handschrift dat kenmerkend is voor de eerste helft van de 20e eeuw. De schrijver gebruikt dubbele komma's (,,) aan het einde van de regel als afbrekingsteken. Het document dateert uit december 1941, ruim anderhalf jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De vermelding van werk in Duitsland is historisch interessant; op dat moment was de 'Arbeitseinsatz' (gedwongen tewerkstelling) nog niet in zijn meest extreme vorm ingevoerd, maar werd werken in de Duitse oorlogsindustrie wel sterk aangemoedigd.

De afkorting "S.S." linksboven is opvallend gezien het jaartal, maar in de context van een "kruierskaart" (een beroep dat onlosmakelijk verbonden was met de spoorwegen) verwijst dit zeer waarschijnlijk naar een administratieve afdeling van de Spoorwegen (bijvoorbeeld 'Stations-Sectie') en niet naar de Schutzstaffel. De Bloemgracht in Amsterdam was destijds een typische volksbuurt in de Jordaan waar veel handarbeiders en hun gezinnen woonden.