Getypte officiële brief (formulier).
Origineel
Getypte officiële brief (formulier). 10 december 1941. M A R K T W E Z E N _ A M S T E R D A M .
59/11/4 M Amsterdam, 10 December 1941.
Den Heer
==================
De Burgemeester van Amsterdam heeft in het feit, dat tuin-
ders sedert 5 Mei jl. tengevolge van de desbetreffende Regeerings-
maatregelen verplicht zijn hun producten aan te voeren op de op de
Centrale Markt gevestigde veiling en van dien datum af dus geen ge-
bruik hebben mogen maken van hun plaats op de Centrale Markt, aanlei-
ding gevonden om aan de daarvoor in aanmerking komende tuinders
kwijtschelding te verleenen van ƒ 59,- per plaats van het door hen
voor het kalenderjaar 1941 verschuldigde plaatsgeld en over dit jaar
een restitutie te geven van ƒ 6,55 en ƒ 1,31 van de door hen betaalde
entreegelden, respectievelijk per entréekaart voor patroons en perso-
neel.
Door U was verschuldigd:
wegens plaatsgeld van vóór 1941 ƒ
" " " over 1941 ƒ
-----------
Totaal ƒ
De aan U verleende kwijtschelding en restitutie
bedraagt in totaal ƒ
U betaalde in 1941 aan plaatsgeld "
-----------
Totaal "
-----------
U bent derhalve nog verschuldigd ƒ
===========
Ik verzoek U het laatstgenoemde bedrag ten spoedigste te
mijnen kantore Jan van Galenstraat 4 te voldoen of te doen overschrij-
ven op de rekening no. 74 van de Centrale Markt bij het Gemeentelijke
Girokantoor.
Het bedrag kan ook voldaan worden door inhouding ten behoeve
van mijn dienst op de veilingopbrengsten, die de N.V. Nederlandsche
Veiling van Land- en tuinbouwproducten "Amsterdam" alhier aan U moet
uitbetalen.
Indien vóór 1 Januari 1942 geen betaling van U is binnenge-
komen en op dien datum geen tegenbericht van U is ontvangen, neem ik
aan, dat U genoegen neemt met de laatstgenoemde wijze van verrekening
en zal ik aan de administratie van bovengenoemde veiling verzoeken om
op de eerstvolgende betaling aan U na 1 Januari 1942, het bedrag van
Uw schuld te mijnen behoeve in mindering te brengen.
Indien U daartoe het verzoek tot mij richt, kan overwogen
worden om de inhouding van Uw schuld in twee of vier termijnen te
doen geschieden.
De Directeur,
--- Dit document is een formele kennisgeving van de dienst 'Marktwezen Amsterdam' aan een (niet bij naam genoemde) tuinder. De kern van de brief is een financiële afwikkeling: vanwege nieuwe overheidsmaatregelen konden tuinders hun vaste staanplaatsen op de Centrale Markt niet meer gebruiken zoals voorheen. In plaats daarvan moesten zij hun waar verplicht via de veiling verhandelen.
Als compensatie voor het feit dat zij wel 'plaatsgeld' hadden betaald maar de plekken niet konden benutten, verleent de Burgemeester van Amsterdam kwijtschelding en restitutie van bepaalde bedragen (plaatsgeld en entreegelden). De brief bevat een invulschema voor de specifieke boekhoudkundige situatie van de individuele tuinder, hoewel dit exemplaar niet is ingevuld. Er worden verschillende betalingsmogelijkheden geboden, waaronder directe betaling of automatische inhouding op de veilingopbrengsten.
--- De brief dateert van december 1941, ruim anderhalf jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De genoemde "Regeeringsmaatregelen" zijn direct verbonden met de oorlogseconomie en het distributiestelsel dat door de bezetter werd opgelegd.
Om de voedselvoorziening te controleren en de uitvoer naar Duitsland te reguleren, werd de vrije handel aan banden gelegd. Tuinders werden verplicht hun producten via officiële veilingen aan te bieden (de zogeheten 'veilingplicht'). Hierdoor verloren de traditionele staanplaatsen op de Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat hun functie voor de individuele verkoop. De Centrale Markt in Amsterdam (geopend in 1934) was het kloppend hart van de voedseldistributie in de stad.
Het document illustreert hoe de gemeentelijke bureaucratie probeerde de economische ontwrichting voor kleine ondernemers (tuinders) te verzachten door betaalde gelden te verrekenen, terwijl tegelijkertijd de overgang naar het nieuwe, strakker gereguleerde systeem werd afgedwongen. N.V. Nederlandsche Marktwezen