31 december 1940 (met handgeschreven jaartal '1941' en verzendnotitie '2/1') Onbekend (waarschijnlijk een ambtenaar/directeur van de Centrale Markt). [Handgeschreven linksboven:] 65/1/1 M 1941
[Handgeschreven middenboven:] Verzonden 2/1
[Handgeschreven rechtsboven:] M. Müller / M. Broen / D/G.

31 December 1940.

Pakhuiscontracten van den aardappelhandel.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat het bestuur van den gecombineerden aardappelhandel (de plaatselyke afdeeling van de V.B.N.A.) my heeft medegedeeld, dat de aardappelgrossiers bereid zyn, de huurcontracten voor de aardappelkantoren op de pieren M, N en O op de Centrale Markt, weder voor het jaar 1941 af te sluiten. Zy verzoeken echter de met een zevental grossiers op pier P gesloten huurcontracten, welke op 30 September 1941 expireeren, met ingang van 1 Januari 1941 te ontbinden; de V.B.N.A. is bereid met ingang van dezen datum een contract voor den opslag van aardappelen, ad ƒ 10,- per week, voor de betreffende afdeelingen te teekenen. Zy deelde voorts mede, dat een zestal grossiers, die in 1940 een jaarplaats ad ƒ 300,- per jaar hadden bezet, deze plaatsen met ingang van 1 Januari 1941 niet meer zouden innemen.

De huidige situatie is een gevolg van de Regeeringsmaatregelen, welke beoogen, de aardappelvoorziening van Amsterdam veilig te stellen. De gecombineerde aardappelhandel regelt den verkoop thans vanuit een centraal punt (zooals U bekend is, wordt hiervoor het bankkantoor in het entréegebouw gebruikt) en heeft derhalve geen behoefte aan afzonderlyke kantoorruimte. Voorts heeft men voor den winteropslag groote pakhuizen in de stad moeten huren. De afgifte van aardappelen gaat thans, als gevolg van een en ander, voor een vry belangryk gedeelte buiten de Centrale Markt om; aan een en ander zyn uiteraard belangryke kosten voor den handel verbonden. Voorts wys ik U nog op myn brieven van 30 Januari en 23 Februari 1940 no.65/1/2 M en 65/1/4 M en den brief van Burgemeester en Wethouders aan de Amsterdamsche Vereeniging van Groothandelaren in Aardappelen d.d. 3 April 1940 no. 155 L.M.1940, waarin om soortgelyke redenen als hierboven zyn aangegeven, gedurende 5 maanden een gedeeltelyke kwytschelding van pakhuishuur aan een aantal aardappelgrossiers werd verleend.

Indien tot bovenbedoelde ontbinding wordt besloten beteekent dit voor de Centrale Markt een derving van in-

[Einde pagina] * Kernproblematiek: De aardappelgrossiers in Amsterdam willen hun lopende huurcontracten voor kantoorruimte op pier P van de Centrale Markt voortijdig beëindigen (per 1 januari 1941 in plaats van 30 september 1941).
* Argumentatie: Door nieuwe overheidsmaatregelen is de verkoop gecentraliseerd in één gebouw, waardoor de individuele kantoren overbodig zijn geworden. Daarnaast moeten de handelaren extra kosten maken voor externe opslag buiten de markt.
* Financiële impact: Er wordt gesproken over een overgang naar een wekelijkse huur van ƒ 10,- voor opslag in plaats van de vaste jaarplaatsen van ƒ 300,-. De brief waarschuwt onderaan voor een derving van inkomsten voor de Centrale Markt.
* V.B.N.A.: De Vereeniging van Groothandelaren in Aardappelen treedt hier op als belangenbehartiger voor de sector. Dit document stamt uit de eerste winter van de Duitse bezetting van Nederland (december 1940). De genoemde "Regeeringsmaatregelen" hebben betrekking op de distributiestamkaarten en de strikte regulering van de voedselvoorziening door het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening.

De Centrale Markt in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat) speelde een cruciale rol in de voedselvoorziening van de stad. In oorlogstijd werd de vrije handel vervangen door een centraal geleid systeem om schaarste en woekerprijzen te voorkomen. De grossiers, die voorheen concurrenten waren, werden gedwongen tot samenwerking ("gecombineerden aardappelhandel"), wat de behoefte aan individuele kantoorruimte op de pieren van de markt deed verdwijnen. De brief illustreert de bureaucratische afwikkeling van deze ingrijpende economische verschuivingen.