4 februari 1941. MARKTWEZEN AMSTERDAM D/HG.

TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 65/1/6. M.
BIJLAGE n 3
ONDERWERP:
Pakhuiscontracten van den aardappelhandel.

AMSTERDAM (W.) 4 Februari 1941.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Onder terugzending van de met Uw kantbrief d.d. 28 Januari jl. om spoedig nader advies ontvangen stukken no.107 L.M.1941 heb ik de eer U te berichten, dat de cijfers, genoemd in den zich onder de stukken bevindenden brief van de Nederlandsche Inkoop Centrale van Akkerbouwproducten d.d. 24 Januari jl., niet volledig genoeg zijn om daaruit een definitief oordeel omtrent de financieele positie van de deelnemers in de aardappelcombinatie te vellen. Hiervoor zou trouwens mede een boekenonderzoek bij de plaatselijke afdeeling der V.B.N.A. omtrent de werkelijk gemaakte kosten noodig zijn.

Ten aanzien van de onderhavige cijfers kan evenwel het volgende worden geconstateerd.

De lossingskosten ad 15 cent per 100 kg. blijven beneden de kosten, die in werkelijkheid moeten worden gemaakt. Deze bedragen namelijk te dezer stede 15 ct. per hl., welk bedrag nog moet worden vermeerderd met de sociale lasten en eventueele toeslagen voor extra werk. Hierdoor kunnen deze kosten op 25 cent per 100 kg. gesteld worden.

De kosten voor thuisbezorgen zijn met 18 cent per 100 kg. (12½ cent per hl.) niet te dekken. De expediteurs berekenen momenteel hiervoor 20 - 25 cent per hl. De kleinhandelaren, die zelf hun aardappelen afhalen (en dat is de meerderheid) ontvangen daarvoor van de V.B.N.A. thans een vergoeding van 25 cent per 100 kg.; zij stellen dan echter zelf de zakken beschikbaar. Het is mij bekend, dat door de kleinhandelaren (i.c. de plaatselijke afdeeling van "Centraal Belang") pogingen in het werk worden gesteld om hiervoor een hoogere vergoeding te krijgen.

De overige kosten kunnen dezerzijds moeilijk worden beoordeeld hoewel het zeer waarschijnlijk is, dat bijvoorbeeld de werkelijke opslagkosten niet met 6 cent per 100 kg. te dekken zijn; de "afdracht hoofdkantoor" ad 5 cent is vermoedelijk een vastgesteld bedrag als aandeel in de administratiekosten c.a. van het Hoofdkantoor der V.B.N.A. te Den Haag.

A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-9-'39-526. * Inhoud: De brief is een kritische reactie van het Amsterdamse Marktwezen op verstrekte cijfers over pakhuiscontracten in de aardappelhandel. De schrijver stelt dat de opgegeven tarieven voor lossen, bezorgen en opslag te laag zijn ingeschat ten opzichte van de werkelijke marktprijzen en bijkomende lasten (zoals sociale lasten en zakkenhuur).
* Taalgebruik: Formeel ambtelijk Nederlands met de toen geldende spelling ("Nederlandsche", "financieele", "hoogere"). De toon is zakelijk en adviserend.
* Organisaties: Er wordt verwezen naar de Nederlandsche Inkoop Centrale van Akkerbouwproducten en de V.B.N.A. (Vereniging van Belangenbehartiging voor de Nederlandse Aardappelhandel). Ook de belangenorganisatie van kleinhandelaren, "Centraal Belang", wordt genoemd.
* Eenheden: Er wordt gerekend met gewicht (100 kg) en volume (hectoliter/hl). Dit wijst op een overgangsperiode of verschillende standaarden in de logistieke keten van aardappelen. Dit document stamt uit februari 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. Het Marktwezen in de Jan van Galenstraat (locatie van de Centrale Markthallen) speelde een cruciale rol in de voedselvoorziening en distributie. Vanwege de oorlogsschaarste stond de aardappelhandel onder streng toezicht en werden prijzen en contracten door de overheid gecontroleerd. De discussie over de "werkelijke kosten" versus de "vastgestelde vergoedingen" illustreert de economische spanningen in een gereguleerde distributie-economie, waarbij marktpartijen (zoals expediteurs en kleinhandelaren) proberen kostendekkend te blijven werken onder druk van centrale overheidsadviezen. Er wordt verwezen naar de Nederlandsche Inkoop Centrale van Akkerbouwproducten en de V.B.N.A. (Vereniging van Belangenbehartiging voor de Nederlandse Aardappelhandel). Ook de belangenorganisatie van kleinhandelaren "Centraal Belang" wordt genoemd.