Getypte ambtelijke brief met handgeschreven kanttekeningen. 4 februari 1941. Onbekend (mogelijk een gemeentelijke dienstleider, gelet op de adressering aan de Wethouder). Handgeschreven paraaf/naam rechtsboven: "M. Broek". [Handgeschreven, rechtsboven:] M. Broek
[Handgeschreven, middenboven:] D/HG. Verzonden wh

65/1/6 M.
n 3
4 Februari 1941.

Pakhuiscontracten van
den aardappelhandel.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Onder terugzending van de met Uw kantbrief d.d. 28 Januari jl. om spoedig nader advies ontvangen stukken no. 107 L.M.1941 heb ik de eer U te berichten, dat de cijfers, genoemd in den zich onder de stukken bevindenden brief van de Nederlandsche Inkoop Centrale van Akkerbouwproducten d.d. 24 Januari jl., niet volledig genoeg zijn om daaruit een definitief oordeel omtrent de financieele positie van de deelnemers in de aardappelcombinatie te vellen. Hiervoor zou trouwens mede een boekenonderzoek bij de plaatselijke afdeeling der V.B.N.A. omtrent de werkelijk gemaakte onkosten noodig zijn.

Ten aanzien van de onderhavige cijfers kan evenwel het volgende worden geconstateerd.

De lossingskosten ad 15 cent per 100 kg. blijven beneden de kosten, die in werkelijkheid moeten worden gemaakt. Deze bedragen namelijk te dezer stede 15 ct. per hl., welk bedrag nog moet worden vermeerderd met de sociale lasten en eventueele toeslagen voor extra werk. Hierdoor kunnen deze kosten op 25 cent per 100 kg. gesteld worden.

De kosten voor thuisbezorgen zijn met 18 cent per 100 kg. (12 1/4 cent per hl.) niet te dekken. De expediteurs berekenen momenteel hiervoor 20 - 25 cent per hl. De kleinhandelaren, die zelf hun aardappelen afhalen (en dat is de meerderheid) ontvangen daarvoor van de V.B.N.A. thans een vergoeding van 25 cent per 100 kg.; zij stellen dan echter zelf de zakken beschikbaar. Het is mij bekend, dat door de kleinhandelaren (i.c. de plaatselijke afdeeling van "Centraal Belang") pogingen in het werk worden gesteld om hiervoor een hoogere vergoeding te krijgen.

De overige kosten kunnen dezerzijds moeilijk worden beoordeeld hoewel het zeer waarschijnlijk is, dat bijvoorbeeld de werkelijke opslagkosten niet met 6 cent per 100 kg. te dekken zijn; de "afdracht hoofdkantoor" ad 5 cent is vermoedelijk een vastgesteld bedrag als aandeel in de administratiekosten c.a. van het Hoofdkantoor der V.B.N.A. te Den Haag. * Taal en spelling: De tekst is opgesteld in het Nederlands met de toen geldende spelling (vóór de spellingwijziging van 1947), gekenmerkt door het gebruik van de buigings-n ("den aardappelhandel", "onderhavige") en de spelling "financieele".
* Inhoud: De brief is een technisch advies aan een wethouder over de kostprijzen in de aardappeldistributie. De schrijver betoogt dat de door de Nederlandsche Inkoop Centrale van Akkerbouwproducten (N.I.C.A.) gehanteerde tarieven voor lossen, bezorgen en opslag onrealistisch laag zijn. Er wordt gewezen op de kloof tussen de officiële vergoedingen en de werkelijke onkosten, inclusief sociale lasten en extra werk.
* Sleutelorganisaties:
* V.B.N.A.: Vereniging van Bonden van Nederlandsche Aardappelhandelaren.
* Centraal Belang: Een belangenorganisatie voor de middenstand/kleinhandel.
* Kernpunt: De kleinhandelaren proberen een hogere vergoeding te bedingen omdat de huidige marges ontoereikend zijn voor de gemaakte kosten (transport, opslag en verpakking). * Historische context: Het document dateert van februari 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog.
* Voedselvoorziening en Distributie: Tijdens de bezetting was de voedselvoorziening een kritieke en streng gereguleerde aangelegenheid. De "Wethouder voor de Levensmiddelen" had de taak om de lokale distributie in goede banen te leiden. Aardappelen waren het belangrijkste volksvoedsel.
* Economische ordening: De genoemde organisaties (N.I.C.A. en V.B.N.A.) maakten deel uit van de dwingende economische ordening die door de bezetter en de Nederlandse bureaucreatie was opgezet om schaarste te beheersen en prijzen te controleren. De brief illustreert de administratieve strijd om vergoedingen vast te stellen die zowel de handelaren in leven hielden als de consumentenprijzen laag hielden in een tijd van toenemende inflatie en schaarste aan vervoermiddelen.