Ambtelijk schrijven / Rapportage betreffende een disciplinaire maatregel. 26 juni 1941. (Opmerking: De tekst bevat doorhalingen en archiefnotities in de kantlijn.)

[Linksboven, potlood:]
Onderwerp: Straf H. Serne Centrale Markt

[Midden boven, rood potlood/stift:]
77/21/3 M

[Rechtsboven:]
26/6/41 [onleesbaar monogram/paraaf]
W. h. M.

[Hoofdtekst:]

Bij bijlage dezes heb ik de eer U een afschrift te doen toekomen van een op 11 Juni j.l. door den controleur G. Schiermeier van mijn dienst opgemaakt rapport, waaruit blijkt, dat H. Serne, wonende Orteliusstraat 354 II alhier, wien als personeel van den kooper C. J. Vermaas toegang tot de Centrale Markt is verleend, zich op 11 Juni j.l. op die markt heeft schuldig gemaakt aan poging tot oplichting, ten nadeele van den grossier Cor Jong, ~~gevestigd~~ op de Centrale Markt.

De heer De Jong heeft besloten terzake van dit feit geen aangifte bij de Politie te doen; dezerzijds is Serne ~~geschorscht~~ ingevolge het bepaalde in artikel 35 lid 1 van het Reglement op de Centrale Markt, gestraft met ontzegging van het recht van toegang tot die markt voor den tijd van 14 dagen, namelijk van 23 Juni tot en met 6 Juli a.s.

In verband met de door hem gepleegde fraude, acht ik het gewenscht, dat in aansluiting op deze straf Serne voor langeren tijd van de Centrale Markt wordt geweerd en ik geef U mitsdien beleefd in overweging wel te willen bevorderen, dat Serne, overeenkomstig het bepaalde in het tweede lid van bovenaangehaald artikel, door den Regeeringscommissaris voor Amsterdam wordt gestraft met ontzegging van het recht van toegang tot de markt voor... [tekst breekt af/loopt door op volgende pagina] Het document is een ambtelijk advies of verzoekschrift betreffende een disciplinaire straf voor een marktmedewerker. De kern van de zaak is een poging tot oplichting door H. Serne op 11 juni 1941.

De tekst illustreert de juridische gelaagdheid van het marktoezicht in die tijd:
1. Directe sanctie: De marktmeester of de betreffende dienst heeft Serne reeds een korte ontzegging van 14 dagen opgelegd op basis van artikel 35, lid 1 van het Marktreglement.
2. Verzwaarde sanctie: Vanwege de ernst van de "fraude" vindt de opsteller van de brief deze straf onvoldoende. Hij verzoekt om een langdurige ontzegging, waarvoor de tussenkomst van de 'Regeeringscommissaris' nodig is op basis van lid 2 van hetzelfde artikel.

Opvallend is dat het slachtoffer (de grossier) geen politieaangifte wilde doen, maar dat de administratieve autoriteiten de zaak desondanks hoog opnemen om de integriteit van de handel op de Centrale Markt te waarborgen. Dit document stamt uit juni 1941, een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De term "Regeeringscommissaris voor Amsterdam" verwijst naar de bestuurlijke structuur onder de bezetter; in 1941 werd de democratisch gekozen gemeenteraad buitenspel gezet en kreeg de burgemeester (destijds Edward Voûte) de titel van regeringscommissaris.

De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was een vitaal punt voor de voedselvoorziening in de stad. Tijdens de oorlogsjaren was streng toezicht op fraude, diefstal en oplichting op de markten essentieel, niet alleen vanwege de reguliere handel maar ook vanwege de toenemende schaarste en de opkomst van de zwarte markt. Een ontzegging van de toegang tot de markt betekende voor een koper of personeelslid feitelijk een beroepsverbod.